Jens Ruesink: ‘10 Tips om je financiering voor innovatie slim te besteden’

Vanuit mijn rol als Investment Manager bij de NOM help ik ondernemers om innovaties te financieren. Innoveren is prachtig, maar zeker niet gemakkelijk! Helaas zie ik nog veel innovaties en startups voortijdig sneuvelen. Dat kan verschillende oorzaken hebben, maar een veelvoorkomende reden is dat het geld te vroeg op is. Door slim om te gaan met je financiën voor innovatie kun je veel problemen voorkomen. In deze blog geef ik tien tips die je helpen om je budget zo effectief en efficiënt mogelijk te besteden.

Financiën en innovatie: wat komt erbij kijken?

Bij het ontwikkelen van een innovatief idee tot een commercieel product komt veel kijken. Je zult marktvalidaties moeten uitvoeren en een proof-of-concept en prototypes ontwikkelen. Daarvoor heb je (productie)faciliteiten, middelen en mensen nodig. En er is jammer genoeg geen vaste route om je doel te bereiken. Het is een leerproces waarin je zult moeten testen, experimenteren, evalueren en aanpassen. Innoveren kost tijd en geld, en dat allemaal nog voordat je je eerste omzet kunt verwachten! Het is daarom ontzettend belangrijk om je financiële middelen zo efficiënt mogelijk te besteden. Dat geldt helemaal voor startups, want die hebben nog geen vermogen opgebouwd.

Financieel plan en prognose

Als je begint met innoveren, zullen er allerlei kosten op je af komen. Je zult goed moeten nadenken waarin je gaat investeren, hoeveel je kunt en moet uitgeven, hoeveel reserves je nodig hebt en hoe en wanneer je de kosten uiteindelijk gaat terugverdienen. Als je geen inzicht hebt in je cashflows, dan kom je vroeg of laat in de problemen.

Het is ontzettend belangrijk om te weten hoeveel geld je iedere maand te besteden hebt, en hoeveel reserves je nodig hebt voor onvoorziene uitgaven. Bijvoorbeeld als de omzet langer op zich laat wachten dan begroot (iets wat heel vaak voorkomt). Met een gedegen financieel plan, begroting en prognose houd je de controle. Een prognose baseer je bij voorkeur op drie scenario’s: een worst-case, base-case en best-case scenario.

10 tips voor je financiën bij innovatie

De volgende tips kunnen je helpen om je financiële middelen zo goed mogelijk te benutten en problemen te voorkomen. Deze tips zijn gebaseerd op wat ik zelf vaak tegenkom in de praktijk.

1. Besteed niet meer dan nodig

Het klinkt misschien als een open deur, maar toch gaat dit vaak mis. Het lijkt misschien zo dat een bepaalde investering nodig is, maar is dat ook echt zo? Draai iedere euro om en denk drie keer na voordat je hem uitgeeft. Met name in het beginstadium van je startup of innovatie is het minimaliseren van de kosten de sleutel tot succes!

Maar marktvalidaties en prototypes kosten toch ook geld, zul je misschien denken. Dat klopt, en dit zijn onmisbare stappen in het innovatieproces. Maar toch zie ik vaak dat ondernemers meer uitgeven dan strikt noodzakelijk. Meestal omdat ze het testproduct gelijk al zo perfect mogelijk willen maken. Mijn advies is om altijd te gaan voor een MVP, oftewel Minimal Viable Product. Dit ‘minimaal werkbare product’ maakt de essentie van je oplossing duidelijk met zo min mogelijk kosten.

Kortom, probeer met zo min mogelijk investeringen en zo vroeg mogelijk in te schatten of je innovatie gaat slagen!

2. Vergelijk leveranciers en alternatieve opties

Vergelijk bij iedere aankoop verschillende opties en leveranciers met elkaar. Zodat je zeker weet dat je de economisch meest voordelige aanbieding hebt. Een aanschaf hoeft niet altijd duur te zijn, vaak zijn er goedkopere alternatieven beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan zogenaamde ‘freemium’ apps of software in plaats van de aanschaf van dure IT-systemen. Op het gebied van marketing is het bijvoorbeeld slim om na te gaan hoe je zo goedkoop mogelijk bekendheid kunt krijgen voor je product. Denk aan free publicity in regionale kranten of een business contest. Journalisten staan vaak open voor mooie verhalen over innovatieve startups. Met een beetje inventiviteit is er vaak meer mogelijk dan je denkt.

3. Weet wat je investering oplevert

Ook heel belangrijk: weet wat iedere investering je oplevert. Want, “if you pay peanuts, you get monkeys”. Met andere woorden, wat is je return on investment? Houd daarbij ook rekening met de eventuele risico’s en terugverdientijd van een investering. Pas dan kun je een goede afweging maken of de investering het echt waard is. Denk dus goed na over de output van je investering. Een website kan bijvoorbeeld duizend euro kosten, maar ook het tienvoudige daarvan. Dan moet je goed onderscheid kunnen maken tussen een ‘must-have’ en ‘nice-to-have’. De opbrengsten hoeven niet altijd in geld uitgedrukt te worden. Een investering kan ook andere winst opleveren. Sommige investeringen zijn nu eenmaal noodzakelijk om de volgende stap te kunnen zetten in je innovatieproces.

4. Ga zuinig om met je team en management

Een goed team is een belangrijke voorwaarde voor succes. Maar bepaal ook hier zorgvuldig wat je echt nodig hebt. Focus bij de inzet van personeel op je core business. Zo voorkom je grote overheadkosten. Kijk vooral ook wat je zelf kunt doen, maar ga wel efficiënt om met je tijd. Laat je niet verleiden om je met randzaken bezig te houden of veel tijd te besteden aan zaken die een ander sneller en beter doet. Tot slot moet ook het (relatief dure) management in verhouding zijn met de omvang van je team en de werkzaamheden en activiteiten. Wees kritisch op je managementfees, ook deze wil je in balans houden! Je bent tenslotte een ondernemer en geen aangestelde manager. En een ondernemer draagt ook risico.

5. Wees flexibel in je kosten

Schaalbaarheid en flexibiliteit in je kostenstructuur zijn enorm belangrijk. Je zult hoe dan ook te maken krijgen met tegenvallers en onverwachte situaties. Anticipeer daarop. Vooral beginnende ondernemers en startups zijn vaak te optimistisch over de verwachte omzet. Vaak blijkt dat het langer duurt voordat je product klaar is voor de markt en je de eerste inkomsten kunt verwachten. Zorg dus dat je financiële buffer groot genoeg is om deze tegenslagen op te vangen. En dat je flexibel kunt snijden in de kosten als dat nodig blijkt.

Maak bijvoorbeeld een goede afweging wat je echt zelf moet aanschaffen en wat je kunt inhuren. Als je weinig reist, dan is het openbaar vervoer of een ‘shared car’ waarschijnlijk aantrekkelijker dan een leaseauto. Heb je echt die dure, eigen kantoorruimte nodig? Of kun je ook thuiswerken of een flexplek huren? En moet je iemand in dienst nemen voor bepaalde werkzaamheden, of kun je af en toe een zzp’er inhuren voor een paar uur? Ga ook zo flexibel en efficiënt mogelijk om met je inventaris, want ook voorraad kost geld.

6. Houd rekening met de fase van je onderneming

Als je een onderneming opstart of gaat innoveren, dan doorloop je verschillende fasen. Dat begint met een onderzoeksfase en eindigt met de groeifase van je bedrijf. Per stap heb je andere doelen en dus andere middelen nodig. Bepaal goed wat het beoogde resultaat is van iedere fase en wat je daarvoor nodig hebt. Zo besteed je je financiële middelen zo efficiënt mogelijk. Je voorkomt dan dat je geld verspilt aan zaken die je op dat moment niet passen bij bedrijf. Ga bijvoorbeeld niet veel geld investeren in marketing en sales, voordat je een goede product-market-fit hebt gevonden en je verkoopproces goed in elkaar zit.

7. Bewaar continu overzicht

Te allen tijde een goed overzicht hebben van je financiën is absoluut essentieel. Weet waar je team uren aan besteedt, waar je financiële middelen naartoe gaan en wat het oplevert. Natuurlijk kun je daarvoor de hulp inschakelen van een account of extern adviseur. Maar ik zou zeker adviseren om zelf ook de noodzakelijke financiële kennis op te doen. Zo ben je niet volledig afhankelijk van een externe partij om te weten hoe je er financieel voor staat. Bovendien bespaar je daarmee ook weer op de kosten.

8. Maak financiële rapportages

Goede rapportages helpen je om financieel overzicht te bewaren. Zo kun je op tijd bijsturen als dat nodig is. Stel een standaardrapportage op waarmee je snel kunt zien wat je hebt gerealiseerd ten opzichte van je begroting. Door minimaal maandelijks terug te kijken op de behaalde resultaten, signaleer je op tijd knel- en verbeterpunten en kun je snel bijsturen. Zo houd je de regie over je financiële middelen en kun je ze zo effectief mogelijk blijven besteden.

9. Meet de resultaten met KPI’s

Het opstellen van kritieke prestatie indicatoren (KPI’s) helpt je om resultaten te meten. Daarmee kun je veranderingen meten en analyseren. Het is heel belangrijk dat ze SMART zijn geformuleerd, dat wil zeggen: specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden.

Er zijn ontzettend veel zaken die je kunt meten. Welke KPI’s zinvol zijn, is afhankelijk van jouw bedrijfsactiviteit, verdienmodel en in welke fase je onderneming zich bevindt. Sprout heeft een handige infographic gepubliceerd met 34 metrics voor startups.

Meten om het meten is natuurlijk niet genoeg. Verwerk de KPI’s in je rapportage en bedenk goed hoe je ze kunt sturen en waar je invloed op hebt. KPI’s zijn geen doel op zich maar een middel om je doelstellingen te behalen en de juiste beslissingen te nemen. Een goede tool om je hierbij te helpen is de ‘build-measure-learn feedback loop’, een model van de Lean Startup methode. Daarmee leer je snel van je fouten en kun je op tijd bijsturen.

10. Wees realistisch en pas je aan!

En tot slot: ambities zijn prachtig, maar wees ook realistisch. Het is verleidelijk om je ziel en zaligheid – en wellicht al je geld – in je onderneming te stoppen. Maar hou er rekening mee dat je innovatie misschien geen succes wordt. En hoe meer je investeert, hoe moeilijker het is om op het juiste moment te stoppen of je plannen bij te stellen. Succesvolle ondernemers zijn niet bang om hun plannen te veranderen, of om op het juiste moment te stoppen met een innovatie. Hoe moeilijk dat soms ook is.

Benieuwd hoe wij SkyNRG hebben geholpen met hun innovatie?

Meer weten?

Heb je zelf plannen om te innoveren met je bedrijf en wil je gewoon eens sparren? Neem dan contact met mij op. Ik help je graag verder op weg!

Wil je meer weten over innoveren en financiering voor innovaties? Download dan ons gratis whitepaper ‘Van innovatief idee naar commercieel product’.

Van innovatief idee naar commercieel product

In dit whitepaper leer je:

  • Hoe het innovatieproces eruit ziet en welke uitdagingen je onderweg tegenkomt
  • Welke mogelijkheden er zijn om deze vroege fase van je idee/product te financieren
  • Op welke manier de NOM als investeerder jou kan helpen
Lees whitepaper