Hij is de bedenker van de eerste vacuümzuiger die je helemaal in je keukenblad kunt verwerken. Over enkele maanden komt het op de markt. Met dank aan een aantal zeer geduldige investeerders. Erik Spelt, directeur van Quva: “Bij innovatie moet je echt breakthrough denken en uit je comfort zone durven komen”.

Ja, eindelijk. Het snoer, het aan- en uittrekkoord, het werkte. Dat was vorig jaar wel even een vreugdevol momentje, vertelt Erik Spelt, bedenker en directeur van Quva, een vacuümzuiger die je in je aanrecht kunt wegwerken. “Dat snoer bevestig je aan een zakje of bakje met eten dat je wilt vacuümzuigen. Na gebruik koppel je dat los en moet je het een klein trekje geven, waarna het, net zoals het snoer van een stofzuiger, automatisch op zijn plek terugvalt”. Dat gebeurde te vaak niet. “Ik dacht af en toe echt dat we het met de funding, zo vlak voor de finish, niet gingen redden”. Hij wist ook: dan maar weer om geld leuren. “Dat is part of the deal van ondernemen, dat dingen soms tegenvallen. Gelukkig had ik aandeelhouders die in het product zijn blijven geloven.”

IJsselmeer
Even voorstellen: Erik Spelt. Opgegroeid in het Westfriese Grootebroek waar zijn vader een huisartspraktijk had. Surfen, hij woont aan het IJsselmeer, dat is wat hij het liefste doet. Al die kermissen -op je vijftiende met twintig kratten bier van het ene naar het andere huis slingeren- nee, hij komt oorspronkelijk niet uit de streek en dan beleef je lokale tradities toch iets anders. Bovendien, de trein naar Amsterdam lonkt. Daar gaat hij dan ook studeren. Economie. Een studie waarin tal van studies samensmelten. Geschiedenis, sociologie, antropologie, wiskunde, statistiek, psychologie: “Die bankencrisis had met meer van doen dan alleen geld.”

Drachten
Na zijn studie komt hij terecht bij Philips in Groningen, waar het hoofdkantoor staat van Domestic Appliances & Customer Care. Productmanager tweekops scheerapparaten is hij daar. “25 jaar was ik, ja, wie ben je dan. Om techneuten met meer dan 50 jaar ervaring te gaan vertellen wat ze moeten gaan maken”. Twee dagen in de week is hij in de scheerapparatenfabriek in Drachten. Hij wil meer over de techniek van scheerapparaten leren. Spelt: “Anders kun je niet meedenken. Begrijpen waar die mannen het over hebben. Ik heb in die tijd echt meer begrip voor techniek en respect voor technische skills gekregen”.

Sonos en Tesla
Hij weet het, die supergeavanceerde fabriek in Drachten bestaat nog steeds. Spelt: “Philips is echt ongeëvenaard op het gebied van scheerapparaten en elektrische tandenborstels. Dat is ook een type business die je moeilijk van buiten kunt binnendringen. Hun marktpositie en industriële basis is daar zo sterk.” Consumentenelektronica zoals televisies en audioapparatuur maakt Philips zelf niet meer. Die markt is extreem concurrerend en Philips heeft zich daar niet genoeg kunnen onderscheiden. Spelt: “Ik geloof heilig in innovatie. Daarbij moet je echt breakthrough denken in plaats van in kleine beetjes. Uit je comfort zone durven komen. Die zelfrijdende auto’s van Tesla of die Sonos geluidsprekers, dat is toch fantastisch. Met innovaties moet je het leven van mensen beter maken. Ze moeten echt zinvol zijn.”

Stap uit je bubbel
Die ervaring, hij slaat het allemaal op. Voordat hij na 17 jaar Philips verlaat: “Ik heb nog voor het bedrijf gewerkt in Frankrijk en België. Binnen de verkooporganisatie in Frankrijk en als business manager accessoires.” Hij neemt nog een belangrijke les uit zijn Philips tijd mee: “Als productmanager denk je dat jouw scheerapparaat of tandenborstel het centrum van de wereld is. Iedereen om je heen is daarmee bezig. Daarom is het zo belangrijk dat je regelmatig uit die bubbel stapt. Om te kijken hoe jij dat product kunt aanpassen aan communicatie- en consumententrends. Je product kan nog zo goed zijn, maar als je daarbij geen goed verhaal of sterke boodschap hebt, als dat niet echt een probleem voor mensen oplost, ja, dan heeft dat eigenlijk niet zoveel zin”.

Pop-up stekkerblok
Hij komt als marketing- en salesmanager terecht bij Quooker. Over een break through product gesproken. Een klein bedrijf, minder overlegstructuren, minder politiek. “Binnen een kleinere setting heb je meer impact”, zegt Spelt. En dan krijgt hij een idee. Min of meer op het spoor gezet door Quooker. Voor de niet kenners, dat is een kraan waaruit kokend water stroomt, uit een waterreservoir verborgen onder het aanrecht. Als hij bij keukenproducenten over de vloer komt, ziet hij iets nieuws: keukenblokken voorzien van een verborgen stekkerblok, met meerdere stopcontacten, ook wel inbouw power-module geheten, dat je met met een kleine handdruk tevoorschijn kunt pop-uppen.

Zinvolle Zuiger

 

Superhandig, en zo ben je ook nog eens van al die vervelende kabels verlost. En dan ineens gaat bij Spelt dat uitvinderslichtje branden.

Sous-vide
Hij ziet een pop-up stekkerdoos en denkt ineens aan vacuüm- en vacumeermachines.

Apparaten die al een paar jaar bestaan. Vaak onhandige dozen en sealers die flink wat ruimte innemen op het aanrecht of in een kastje, en daardoor altijd in de weg staan. Die machines worden steeds populairder door de opkomst van sous-vide koken dat letterlijk ‘onder vacuüm’ betekent. Je gaart erbij gevacumeerd eten op een constante relatief lage temperatuur in een ruime hoeveelheid water. “Vacumeermachine, stekkerdoos en Quooker: wanneer je die drie optelt, heb je een pop-up vacuümzuiger weggewerkt onder het keukenblad.”

Check
Met zo’n vacuümzuiger los je zowel een vraag als een probleem op. Mensen willen graag langer hun eten vers houden. Opdat ze dat dan niet hoeven weg te gooien. Want dat is een probleem: elk huishouden kiepert jaarlijks gemiddeld zo’n 1300 euro aan eten weg. 33% van al het voedsel dat we kopen wereldwijd belandt in de vuilnisemmer. En ja, dat is vreselijk. “Daar word ook ik niet vrolijk van”. Eerder heeft hij een uitvinder geholpen met de marktintroductie van een soort smart broodtrommel. Dat zet hem nog meer aan het denken over voedselverspilling. “Een miljard mensen kunnen een jaar worden gevoed door al het eten dat ze alleen al in Amerika weggooien”. Dus ja, denkt Spelt. Out of the box, check. Breakthrough, check. Probleemoplossend, check. Zinvol, check. Hij gaat aan de slag.

Bij innovatie moet je echt breakthrough denken en uit je comfort zone durven komen

VFF
Spelt weet uit zijn Philips-tijd dat een ontwikkelingstraject veel geld kost. Vooral omdat zijn idee ook nog eens voedselveiligheid raakt. Hij doorloopt keurig het lijstje wat te doen. De eerste stap: Vroegefasefinanciering (VFF). Dat lukt, en zo komt hij steeds verder. “In elke volgende fase heb je iets meer financiële middelen nodig.” Een kwestie van flink volhouden: hij moet echt alles ontwerpen en blijven testen. Het pop-up systeem, het oprolmechaniek en de verlichte knoppen moeten ook na honderden handelingen nog werken. De bakjes moeten onder hoge druk niet imploderen. En ja, dat dekselse koord. “In totaal zitten er 4500 uren in de ontwerpfase. Van de technische designers van het Groningse bureau Pezy en zijn eigen team ontwikkelaars. Dat slurpt geld en geduld. En vergt veel vertrouwen van je investeerders”.

Kickstarter
De grootste risico’s zijn begin dit jaar achter de rug. Alles staat klaar om de productie op te starten. Spelt organiseert een crowdfunding actie via de Amerikaanse verkoopsite Kickstarter. Om geld op te halen voor de productie van zijn vacuümzuiger. Bij 30.000 euro stopt de teller. Iedereen reageert heel enthousiast, they loved it, zegt hij, maar als geïnteresseerden merken dat ze de vacuümmachine moeten inbouwen, daalt hun enthousiasme. Want ineens is Quva geen impulsaankoop meer. Spelt: “Het doel van de actie was een ton. Eigenlijk hadden we meer nodig. Maar investeerders zeiden dat ze ons verder gingen helpen als we dat bedrag via Kickstarter zouden ophalen. Via dat platform krijg je een goed beeld hoe de markt op je product reageert. Maar ja, we kregen dat bedrag dus niet bij elkaar.”

Puzzel
Hij hangt zoals hij zegt in de touwen, en ja, dan moet iemand je wel omhoog willen trekken, want ja, shit happens. Of er komt iemand die je definitief knock-out wil slaan. Om er met je ideeën vandoor te gaan. Dat gebeurt niet. Er volgt opnieuw een laatste injectie. De productie in China kan dan ook beginnen. De vacuümzuiger is vanaf mei te krijgen bij onder andere Mandemakers Keukens. Met bijpassende herbruikbare bakjes en zakjes, en een vacuümzuigende wijnkurk. “Dat is het mooie van ondernemen”, zegt Spelt. “Je hebt vooraf een plaatje, een puzzel die je in elkaar moet leggen. Maar dat plaatje verandert naarmate je meer puzzelstukjes toevoegt. Omdat dingen soms net iets anders blijken te verlopen, en je dus moet schakelen, en ja, dat is leuk, dat ondernemen geen geëffend pad is.

NOM is één van de investeerders via het Innovatiefonds Noord-Nederland

Heb je een geweldig idee, maar blijft het door gebrek aan financiering op de plank liggen? Kijk hier voor meer informatie.