Neem contact op
Gezonde gewassen beginnen bij een gezonde bodem. Dat is precies waarom startup Living Soils een microbiologisch product ontwikkelt dat het bodemleven stimuleert en herstelt. Oprichter Jelena Koritic nam deel aan het NOM Startup Program en deelt haar ervaringen, toekomstplannen en ondernemerslessen. 'Valideren buiten je eigen netwerk levert ongelooflijk waardevolle inzichten op.'
Om aan de wereldwijde voedselvraag te voldoen, zijn we steeds afhankelijker geworden van intensieve landbouw en het gebruik van kunstmest en pesticiden. Op korte termijn leidt dit tot hogere opbrengsten, maar op de lange termijn veroorzaakt het grote problemen, zoals erosie, bodemdegradatie, verwoestijning en verlies aan biodiversiteit. 'Veel landbouwproblemen zijn in feite bodemproblemen,' zegt Living Soils-oprichter Jelena Koritic. 'Maar als de balans in de bodem goed is, volgt de rest vanzelf.'
Volgens Koritic begon het idee achter Living Soils met een eenvoudige observatie. 'Ik ben opgegroeid op het platteland in Kroatië. Toen ik naar Drenthe verhuisde, zag ik een groot contrast in hoe we hier met land en natuur omgaan. Door intensieve bodembewerking en overmatig gebruik van chemicaliën en meststoffen functioneert de bodem hier vaak niet meer goed. Daardoor worden gewassen kwetsbaarder, wat de afhankelijkheid van pesticiden en meststoffen verder vergroot.'
Om deze vicieuze cirkel te doorbreken ontwikkelde Koritic een microbiologisch extract dat op het land kan worden gespoten. 'De bodem is geen dood substraat waar planten zomaar in groeien,' legt ze uit. 'Het is een complex ecosysteem van lokale bacteriën, schimmels, protozoa en nematoden. Wij maken een microbioom-extract dat specifiek is afgestemd op de lokale bodem. Dit extract is verrijkt met bioactieve stoffen die de microbiële activiteit verder stimuleren. Daardoor herstelt de bodem, groeien gewassen beter en zijn er minder tot soms zelfs helemaal geen chemicaliën meer nodig.’
'Maar leven opbouwen kost nu eenmaal meer tijd dan het vernietigen ervan,' vervolgt Koritic. 'Dat maakt het soms lastig om tractie te krijgen met dit product. Bij pesticiden zie je namelijk snel effect, terwijl bodemherstel niet direct zichtbaar is. Het is voor ons dus ontzettend belangrijk om overtuigend bewijs te hebben dat ons product werkt. Daarom werken we niet alleen samen met boeren, maar zetten we ook projecten met onderzoeksinstituten en universiteiten op, zodat ons product uitgebreid getest kan worden.
Het zetten van deze stap richting wetenschappelijke samenwerking en onafhankelijke validatie was voor Koritic ook een belangrijke ondernemersles: 'Ik ben heel praktisch ingesteld, en in het begin was ons product echt het resultaat van trial-and-error. Vijf jaar geleden huurde ik een klein stuk land om mijn hypothese te testen dat bodemleven de ontbrekende schakel is in de huidige landbouwpraktijk. Ik runde een kleinschalige bloemenkwekerij waarin ik alle beschikbare hersteltechnieken toepaste. Daardoor begreep ik waar de grote marktkans lag: een regionaal afgestemd microbioom met een brede diversiteit.’
'Toen ik het product had ontwikkeld, hebben we het ongeveer een jaar lang zelf op labschaal getest. Daarna hebben we de productietechnologie opgeschaald en parallel daaraan uitgebreide veldproeven met boeren gestart. Maar we hadden het product nog niet via universiteiten laten testen en dat kregen we steeds terug te horen,' zegt ze lachend. 'Mijn grootste ondernemersles: betrek universiteiten in een vroeg stadium.'
Living Soils nam vorig jaar deel aan het NOM Startup Program. 'In eerste instantie waren we vooral op zoek naar financiering toen we naar het programma werden doorverwezen,' vertelt Koritic. 'Het hielp ons onze ideeën over de juiste markt te bevestigen, maar nog belangrijker: het hielp ons valideren bij potentiële klanten. Ik heb daarvoor veel interviews gedaan, en uiteindelijk was dat net zo waardevol als technische tests.'
'Je bent natuurlijk al snel geneigd om te valideren binnen je eigen netwerk,' vervolgt ze. 'Maar die mensen kennen jou vaak al of zijn bekend met je product, waardoor je geen objectieve feedback krijgt. Bovendien leef je als ondernemer snel in je eigen bubbel. Valideren buiten ons eigen netwerk leverde daarom enorm waardevolle inzichten op en stelde ons in staat om gericht en met vertrouwen de volgende stap te zetten.'
De volgende stap voor Living Soils is het opschalen van de productie en het ontwikkelen van twee nieuwe producten. 'We werken al aan meerdere projecten in Drenthe en Noord-Holland, en dit jaar komen daar twaalf nieuwe projecten bij,' zegt Koritic. 'Een deel daarvan zijn pilots en een groot deel zijn nieuwe klanten. De interesse in dit type product is enorm.'
Hoewel het klinkt als intensief werk, ziet Koritic dat anders. 'Zodra je weet hoe je dit goed moet doen, wordt het eigenlijk reproduceerbaar. En dan wordt het schaalbaar. We zijn nog op zoek naar financiering voor die opschalingsfase, maar als alles goed gaat, groeien we de komende jaren richting een productie van meer dan 500 ton. Daarmee helpen we boeren en telers in Nederland om hun productie op een duurzame en toekomstbestendige manier te behouden, met minder chemische input en meststoffen.'
Deel deze pagina: