Terug naar het overzicht

Nut en noodzaak van een Raad van Commissarissen

Een ondernemer die gaat samenwerken met een investeerder in ruil voor aandelen, kan te maken krijgen met een Raad van Commissarissen (RvC). Dat deze raad een toezichthoudende functie heeft, is bij de meesten wel bekend. Maar er zijn nog een aantal andere rollen die een RvC vervult. In dit artikel staan we stil bij die verschillende rollen en bekijken we nut en noodzaak van een RvC.

Toezichthouders

De meest bekende functie van een RvC is die van toezichthoudend orgaan. Dat toezicht houden ze op het beleid dat je als ondernemer voert, eventueel samen met de rest van een raad van bestuur. De RvC moet de belangen van alle stakeholders in het oog houden. Dat gaat verder dan de belangen van de aandeelhouders. Denk bijvoorbeeld ook aan medewerkers en leveranciers. Bij sommige ondernemingen wordt zelfs het milieu als shareholder gezien. De vraag die daarbij steeds gesteld wordt: is het gevoerde beleid gunstig voor de stakeholder?

Stem bij zwaarwegende besluiten

In de statuten of aandeelhoudersovereenkomst wordt ook vastgelegd welke rol een RvC speelt in de besluitvorming. Bij de meeste ondernemingen hebben ze een stem bij het nemen van zwaarwegende besluiten. Sterker nog: in veel gevallen moet een ondernemer instemming krijgen voor zulke besluiten. Het gaat dan bijvoorbeeld om het uitbreiden van de bedrijfsactiviteiten of aangaan van een nieuwe financiering.

Werkgeversrol voor de ondernemer

Voor veel ondernemers die voor het eerst met een RvC te maken krijgen, is dit een lastig te verteren rol. Want linksom of rechtsom zul je voortaan verantwoording af moeten leggen aan je RvC. Dat gaat dan niet alleen om de zwaarwegende besluiten die we hierboven hebben besproken. Denk bijvoorbeeld ook aan je eigen bezoldiging, die kun je niet langer zelf bepalen.

Ook worden er vaak jaargesprekken gevoerd tussen ondernemer en RvC. Dat gaat wel op een ander niveau dan bij medewerkers, maar heeft wel dezelfde strekking. Er worden dan bijvoorbeeld aan het begin van het jaar afspraken gemaakt over focusgebieden voor de ondernemer, zoals het nadenken over de toekomstige strategie, de ontwikkeling van nieuwe technologieën of duurzaamheidsbeleid. Aan het eind van het jaar wordt de voortgang besproken.

Het gaat er hier natuurlijk niet om dat je als ondernemer een schaaltje meer of minder krijgt. Voor de RvC gaat het erom om bepaalde onderwerpen gedurende een jaar in leven te houden. Want in de waan van de dag kunnen dit soort zaken er snel bij inschieten.

Advies voor de ondernemer

Je kunt de samenstelling van je RvC zelf kiezen, samen met je aandeelhouders. Dat is belangrijk, omdat je RvC ook een belangrijke adviserende rol heeft. Daarom is het zinvol om commissarissen te kiezen met specifieke kennis en ervaring die jij nog niet hebt, bijvoorbeeld op het gebied van export.

Als ondernemer ben je best wel eens eenzaam. Je hebt, voordat je met investeerders te maken krijgt, vaak al heel veel zelf uitgezocht en opgebouwd. Maar dat betekent niet dat je niet regelmatig te maken hebt met twijfels of onzekerheden. Thuis kun je daar misschien niet altijd mee terecht, en ook ondernemers onderling durven zich niet altijd kwetsbaar op te stellen. Ook in je managementteam zijn ze vaak geneigd je toch wat naar de mond te praten. Daar komt een RvC van pas.

Als het goed is, durft de RvC je namelijk in vertrouwen te zeggen waar het op staat. Het is een club mensen met bruikbare kennis en ervaring waar je altijd mee kunt sparren. Ze staan klaar met advies dat, als het goed is, een waardevolle aanvulling is op dat van je managers, partner of mede-ondernemers.

Maar daarvoor moet er wel een hoop vertrouwen over en weer zijn.

Vertrouwen is de basis

De vertrouwensband tussen jou als ondernemer en de commissarissen in je RvC is absoluut noodzakelijk. De RvC moet een veilige omgeving voor je zijn. Een plek waar je je twijfels neer kunt leggen, over hoe iets verder moet of aangepakt moet worden.

Juist ook als het succes je naar je hoofd stijgt is de noodzaak van een RvC enorm. Het is heel menselijk om dan wat te gaan zweven. En het zal niet de eerste keer zijn dat een ondernemer die zijn bedrijf succesvol heeft verkocht, alles kwijtraakt in zijn tweede poging. Simpelweg omdat er niemand is die je bij de les houdt. Hoe mooi is het dan dat je een gremium hebt dat je, dankzij het vertrouwen over en weer, met beide benen op de grond houdt.

Tot slot

Is jouw bedrijf toe aan de volgende stap en denk je na over het samenwerken met investeerders? Dan komt er een hoop op je af. Download onze whitepaper en lees alles over de impact van investeerders op je bedrijf.