Ze zijn innovatief, ondernemend en bereid om er vol voor te gaan: Margryt Fennema en Louis Zantema vonden elkaar in hun ambitie om van betekenis te zijn voor mensen met chronische pijn. Om echt impact te hebben, denken ze groot. Mede door een voortraject bij Flinc vonden ze al vrij snel significante investeerders voor hun veelbelovende serious game Reducept.

Bij hun ontmoeting – nog geen twee jaar geleden – was er meteen een klik. Hij werkte als GZ-psycholoog bij het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL), zij vond bij hetzelfde ziekenhuis een plek voor haar afstudeerproject digitale innovatie. Twee nuchtere Friezen met hart voor de zorg én oog voor kansen in e-health: zet die twee samen en je krijgt het bedrijf Fennema & Zantema. ‘Wij hebben elkaar gevonden in de wens om goed te luisteren naar wat patiënten nodig hebben en van daaruit innovatief te gaan ontwikkelen.’

Het duo koos er bewust voor om van betekenis te zijn op de pijnpoli van het MCL. ‘We constateerden dat er nog een wereld valt te winnen in de educatie van patiënten met chronische pijn. Weten wat pijn is en hoe het werkt, maakt al verschil, zo blijkt uit onderzoek. Vanuit die basis kunnen mensen leren om de pijn positief te beïnvloeden en meer controle te krijgen. Net zoals topsporters trainen om pijn te hanteren bij het leveren van topprestaties, kunnen patiënten met chronische pijnklachten ook hun mindset trainen om beter met de pijn te leren leven.’

Enorme reikwijdte

Louis gaf als GZ-psycholoog al educatietrainingen bij de pijnpoli. ‘Het punt is dat slechts een fractie van de mensen met chronische pijn bij deze poli terecht komt. En vaak pas na jarenlange omzwervingen, waarbij ze het vertrouwen zijn verloren. De kennisoverdracht rondom pijn is helaas nog vrij beperkt. Terwijl patiënten met chronische pijnklachten er juist bij gebaat zijn om in een zo vroeg mogelijk stadium te weten hoe pijn werkt. Als dat niet gebeurt, zijn de gevolgen groot. Nog los van de impact op het leven van deze patiënten, leidt het tot extra maatschappelijke kosten: van zorgbehandelingen – die lang niet altijd baat hebben – tot uitkeringen als werken niet meer gaat.’

‘Het gaat om een behoorlijk grote groep’, vult Margryt aan. ‘Op Europese schaal heeft maar liefst één op de vijf volwassenen chronische pijnklachten, waarvan een derde deel vrij ernstig. Toen we dat tot ons lieten doordringen, zagen we dat het nut van een educatieve trainingstool veel verder reikt dan alleen de pijnpoli van het MCL. En dat was het begin van Fennema & Zantema. We zijn dit bedrijf gestart om zoveel mogelijk mensen met chronische pijnklachten zo goed mogelijk te helpen. Om dat doel te bereiken, is commercieel succes nodig. Wat dat betreft bleek de marktomvang een geluk, want daarmee trek je investeerders en kun je echt een goed product realiseren.’

Reis door het lijf

Het bevlogen tweetal ontwikkelde hun serious game Reducept in een voortdurende wisselwerking met patiënten. ‘We maken gebruik van bewezen psychologische effecten, maar die hebben alleen zin als mensen ook daadwerkelijk gaan trainen met deze tool. Dus moet je vanaf het prille begin testen met gebruikers. Het waardevolle van virtual reality (VR) is de grote impact op het emotionele brein, waardoor oefeningen meer effect hebben. Bovendien kunnen we met VR de pijn in beeld brengen en patiënten een reis door hun lichaam laten maken. Een reis waarbij ze onderweg nuttige kennis opdoen en effectieve strategieën leren om hun pijn positief te beïnvloeden.’

Het educatieve spel lijkt aan te slaan bij een brede groep met chronische pijnklachten. ‘Inmiddels hebben 180 patiënten uit verschillende ziekenhuizen samen meer dan 1.500 sessies gedaan en 77% rapporteert na afloop een vermindering van pijn. Een deel merkt bovendien dat ze beter kunnen slapen, ontspannener zijn, minder pijnstillers nodig hebben en actiever worden. Anderen beleven dat in mindere mate of zien nog geen effect op hun kwaliteit van leven, maar geven wel aan dat ze door de game hun pijn beter beheersen. En dat is al winst. Bovendien is Reducept ontworpen voor trainingsdoeleinden en net als bij sporten geldt: hoe vaker je het doet, hoe meer resultaat je boekt.’

Kansrijk startupklimaat

De veelbelovende serious game speelde zich al snel in de kijker. In 2018 wonnen de ondernemers met hun idee de Sustainable Healthcare Challenge en dit jaar bereikten ze de finale van de Nationale Zorginnovatieprijs. ‘Een bevestiging dat we goed op weg zijn’, zegt het duo. ‘Zo’n positieve boost heb je af en toe nodig, want er komt zóveel op je af. Een game ontwikkelen, een bedrijf starten: het is een leerschool op alle fronten. Dat is pittig, maar als je bereid bent hard te werken, zijn er prachtige mogelijkheden voor startups als de onze. En zo’n ploeterfase is meteen een goede test voor de toekomst, om te ontdekken of je echt een ondernemer bent.’

Margryt en Louis hebben het in zich, maar beseffen ook dat ze dit niet alleen kunnen. ‘Een goed netwerk en betrouwbare partners zijn onmisbaar. Zo zijn we heel blij met Flinc. Zij hebben ons goed op weg geholpen bij het investor ready maken van onze plannen, waardoor we vrij snel een goede match hadden met significante investeerders. Ytsen van der Meer loodste ons echt door die cruciale fase heen. Hij liet ons nadenken over zaken waar we zelf niet bij stilstonden en wees ons op mogelijkheden waar we geen weet van hadden. Dat heb je hard nodig als beginnende ondernemer, want juist in gesprekken met investeerders wil je geen amateur zijn.’

De release van Reducept verloopt in twee etappes: in september brengt Fennema & Zantema een versie op de markt voor professioneel gebruik door zorgverleners; in 2020 komt er ook een editie die mensen met chronische pijnklachten zelf kunnen aanschaffen. Wil je meer informatie? Bekijk de website van Reducept.