Lets sensortechnologie-bedrijf Spectromarine kiest voor Leeuwarden

  • Investeren
  • Internationaliseren
  • Watertechnologie
Van links naar rechts: Gatis Tunens, Girts Ozolins en Aleksejs Zolotarjovs co-founders Spectromarine

De strategie van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij (NOM) om zich te richten op bedrijven die de al aanwezige ecosystemen in de regio versterken begint vruchten af te werpen. Na het Amerikaanse Cobalt Water Global heeft nu ook het Letse technologiebedrijf Spectromarine besloten om zich per november van dit jaar te vestigen op de WaterCampus in Leeuwarden.

Het bedrijf ontwikkelde een unieke sensor die de prestaties van membraanfiltratie in real time kan monitoren; zelfs onder extreme omstandigheden. “We hadden eerder al gehoord dat de Nederlanders vooroplopen in waterinnovatie”, verklaart CEO Girts Ozolins. “En na anderhalf jaar grondig onderzoek hebben we geconcludeerd dat dit klopt. Friesland — en specifiek Leeuwarden — is het centrum van het Europese watertechnologie-ecosysteem. Daarmee is het voor ons een strategische plek van waaruit wij ons watertechnologiebedrijf wereldwijd willen opschalen.”

We zoeken actief naar bedrijven die het ecosystemen voor de watertechnologie kunnen versterken," vertelt Reinder de Jong, projectmanager Internationalisering bij de NOM. "Sensortechnologie voor real-time monitoring is daarbij een belangrijk speerpunt en vormt vaak een basis voor procesoptimalisatie en daarmee ook voor verduurzaming. Toen ik Spectromarine daarover sprak en later, op het Deep Tech Atelier-event in Riga, ook met eigen ogen de sensorontwikkeling kon zien, was duidelijk dat het bedrijf goed zou passen in het ecosysteem op Watercampus Leeuwarden. In juni reisden ze door Europa, op zoek naar een geschikte uitvalsbasis. Locaties in meerdere landen werden onderzocht. De uitstekende faciliteiten op de WaterCampus, in combinatie met de proactieve ondersteuning door NOM en gemeente Leeuwarden, gaven de doorslag."

“Dit bedrijf is opgericht door drie ontzettend slimme jongens,” vult NOM-investeringsmanager Betty Postma aan. “We investeren in hen omdat we geloven in de unieke mogelijkheden van hun sensor. Dat een bedrijf in heel Europa zoekt en vervolgens voor het WaterCampus-ecosysteem kiest, is een enorme opsteker.”

Biofouling

De technologie van Spectromarine ontstond aan het Institute of Solid State Physics van de Universiteit van Letland in Riga. Daar ontwikkelden Girts Ozolins en zijn medeoprichters een sensor die een groot knelpunt aanpakt voor waterzuiveringen, ontziltingsinstallaties en viskwekerijen: biofouling. “Biofouling kan worden veroorzaakt door verschillende soorten vervuiling of algen”, aldus Ozolins. “De opbouw van micro-organismen tast de prestaties van membranen of installaties aan, wat leidt tot hogere onderhoudskosten en minder efficiëntie. Door potentiële problemen in real time te detecteren of te voorspellen, kunnen operators ingrijpen door filters te spoelen of chemicaliën gecontroleerd toe te passen. Met nauwkeurige, continue data kunnen chemicaliën worden geoptimaliseerd, kan energie worden bespaard en kan de levensduur van membranen worden verlengd. Dat kan voor onze klanten resulteren in honderdduizenden euro’s aan kostenbesparingen.”

Voor Evelien Walstra van de gemeente Leeuwarden voelt de komst van de Letse ondernemers als de afronding van een mooi traject. “NOM en de gemeente werken al jaren intensief samen, samen met partners op de WaterCampus. We ontmoetten het Spectromarine-team voor het eerst tijdens de European Water Technology Week (EWTW) in 2024, waar bedrijven gekoppeld konden worden aan mogelijke financieringsbronnen. Daar begon het balletje te rollen. Geweldig dat ze zich nu in Leeuwarden vestigen.”

Dat de NOM niet alleen aan acquisitie van buitenlandse bedrijven doet, maar er ook daadwerkelijk in investeert is relatief nieuw. “Dat past binnen ons ‘Missing Link Programma’,” legt Postma uit. “We richten ons op de prioritaire thema’s van de Noordelijke provincies: groene chemie, energie, smart industry, Life Sciences & Health en watertechnologie. Wanneer we een ontbrekende schakel in die sectoren signaleren — iets waarvan we denken dat onze ecosystemen het écht nodig hebben — proberen we zulke bedrijven naar het Noorden te halen, waar mogelijk, ook door te investeren.”

Dat is dus goed nieuws voor Spectromarine. Maar, waar hopen Ozolins en zijn mede-vennoten over drie jaar te staan? “We willen uitgroeien tot een nieuwe industrienorm voor duurzame waterontzilting” zegt de CEO zelfverzekerd. “Onze gedroomde ambitie is dat onze sensoren over enkele jaren in elke SWRO-installatie (Sea Water Reverse Osmosis, red.) ter wereld te vinden zijn.”