Terug naar het overzicht

Ellen Ploeger ‘Business Angels: hét financieringsinstrument voor startups’?

Er zijn verschillende vormen van kapitaal om risico te financieren, maar business angels zijn voor startups een hele belangrijke. Daarom wat mij betreft goed om even stil te staan bij deze financieringsvorm. Want hoe omvangrijk is de rol van business angels nou eigenlijk in Europa? En in welke fase van je onderneming is het eigenlijk interessant om met een business angel in gesprek te gaan? Wat voor verschillende business angels zijn er en hoe zorg je ervoor dat er een succesvolle match ontstaat?

Business angels dé belangrijkste financiers van Europese startups

De totale investeringen door business angels in Europa zijn in 2017 met 9% gestegen (t.o.v. 2016). In 2017 bereikten de totale investeringen een nieuw hoogtepunt van 7,3 miljard euro. Hiermee zijn business angels dé belangrijkste financiers van Europese startups. Alle andere type vroege fase investeerders, die actief binnen de grenzen van Europa opereren, bereikten in 2017 namelijk een totaal van € 11,4 miljard aan investeringen (bron: eban.org).

Informele investeerders versus business angels

In de praktijk worden de termen informele investeerder en business angel nog weleens door elkaar gebruikt. Hoe kunnen we informele investeerders nu eigenlijk definiëren? Volgens Panteia (2014) zijn informele investeerders personen die een deel van hun kapitaal inzetten om te investeren in starters of al bestaande bedrijven, waarvan zij zelf niet de eigenaar zijn. Een informele investeerder telt pas als een business angel als het bedrijf waarin geïnvesteerd wordt van een onbekende is.

Bedrijven van vrienden, familie of collega’s vallen in deze definitie af. Slechts een beperkte groep van de Nederlandse informele investeerders wordt daarom als échte business angel beschouwd. Daarmee samenhangend zie je dat deze zogenaamde business angel naast een ‘zak geld’, vaak ook kennis, ervaring en een netwerk met zich meebrengt en als sparring partner optreedt voor de ondernemer. Bovendien is de business angel natuurlijk ook op zoek naar financieel gewin.

Wanneer is het dan interessant om op zoek te gaan naar een business angel?

Vooral in de startfase en de vroege groeifase van je bedrijf is het relevant om aan business angels te denken als relevant financieringsinstrument. Als ondernemer ben je in de startfase bijvoorbeeld bezig om je product marktrijp te maken en denk je na over hoe deze te introduceren in de markt. Dit kost natuurlijk veel tijd en geld en er is nog geen of nauwelijks sprake van winst. In de vroege groeifase is er sprake van (groeiende) omzet en ben je waarschijnlijk op zoek naar kapitaal om te investeren in het opschalen van je productie, in marketingactiviteiten en in het professionaliseren van je organisatie.

In grote lijnen ben je in deze fase het stadium van subsidies waarschijnlijk voorbij en mis je een track record (historische cijfers), activa, dan wel een positieve cashflow die zekerheid kan bieden voor bijvoorbeeld een bancaire lening. De business angel is juist dan interessant, aangezien deze geen zekerheden eist. Business angels willen meestal een minderheidsaandeel in je bedrijf.

Business angels in verschillende soorten en maten

Er zijn nogal wat vooroordelen over business angels in de markt. Bijvoorbeeld de verwachting dat business angels oude mannen zijn die ver af staan van opkomende technologieën, of dat business angels geneigd zijn om de controle over te nemen in het bedrijf. Kijkend naar ons eigen netwerk, dan kunnen we in grote lijnen aangeven dat de business angels zich op verschillende manieren van elkaar onderscheiden:

  • Aantal gedane investeringen en de omvang ervan: Als we kijken naar de business angels uit ‘ons’ financieringsnetwerk, dan hebben deze een portfolio van circa 2 tot 5 investeringen. De range van de investeringsomvang ligt ongeveer tussen de € 50.000 tot € 750.000,- (bron: bannederland.nl).
  • Motivatie: van de fun factor, maatschappelijke betrokkenheid tot business angels die op zoek zijn naar hoog risico en hoog rendement investeringen.
  • Competenties (opleiding en ervaring): uiteenlopend van angels die ervaring hebben met het opzetten van een distributienetwerk tot het internationaliseren van een startup.

Business Angels: hét financieringsinstrument voor startups?

  • Type netwerk: denk aan strategische partners, launching customers, maar ook aan angels die je kunnen verbinden met individuen, bijvoorbeeld voor de uitbreiding van je management team.
  • Type bijdrage aan geïnvesteerde bedrijven: bijvoorbeeld niet betrokken bij de dagelijkse gang van zaken, maar wel de rol van een stevige sparringpartner vervullen tot bijvoorbeeld zeer betrokken en bijvoorbeeld de rol van een CEO of CCO willen vervullen.

Zonder al teveel in te gaan op de onderzoeken die hier naar zijn gedaan, blijkt ook uit ons netwerk dat de meerderheid van onze business angels overduidelijk mannelijk is.

Hoe kom je tot een succesvolle match?

De belangrijkste redenen waarop een financiering van een startup stukloopt, zijn in de praktijk vaak:

  1. Een onvoldoende inhoudelijke match tussen de startups en de business angel en;
  2. De overeenstemming omtrent (financiële) voorwaarden.

Duidelijk is dat het matchen van een business angel en een ondernemer niet over één nacht ijs gaat. Om te voorkomen dat een matching mislukt, moet er veel aandacht worden besteed aan het financieringstraject.

Het is daarbij voornamelijk van belang dat je nadenkt over welke type investeerder je zoekt en goed voorbereid aan tafel komt bij de investeerder.

Naar welk type investeerder ben je op zoek?

Business angels zijn er dus in verschillende soorten en maten, maar vraag je als ondernemer vooral af waar jij behoefte aan hebt, alvorens actief op zoek te gaan naar een business angel. Neem hierbij het volgende in overweging:

  • Denk na over de rol van de business angel, vind je het prettig als de business angel het stuur in handen neemt of heb je liever een business angel op afstand?
  • Als ondernemer is het van belang dat je kunt sparren met een investeerder die dezelfde fasen van een onderneming heeft doorlopen. Het vanaf de grond opbouwen van een bedrijf verlangt bijvoorbeeld een andere expertise dan het overnemen van een bedrijf;
  • Ten slotte, het is voor beide partijen van groot belang om voorafgaand aan een ‘match’ in grote lijnen de financiële voorwaarden en andere eisen duidelijk te hebben om de slagingskans te kunnen vergroten.

Goed voorbereid aan tafel

Het is bovendien een misvatting dat business angels niet zitten te wachten op uitgebreide businessplannen. Dus als je het financieringstraject wil laten slagen, doe je er goed aan om in ieder geval je plannen duidelijk uiteen te zetten. Globaal gezien moet hieruit het volgende blijken:

  • hoe ziet je team eruit?
  • welk ‘probleem’ los het product of de dienst in de markt op en is het schaalbaar?;
  • het verdienmodel dat hier aan ten grondslag ligt;
  • hoe ziet de markt en de concurrentie eruit?
  • op welke wijze maandelijks een terugkerende omzet (cashflow) wordt gegenereerd, zodat aan de financiële verplichtingen kan worden voldaan en op termijn een interessant financieel rendement ontstaat voor de aandeelhouders;
  • de exit strategie: denk alvast na over de verkoop van (een deel van) je bedrijf. Business angels zijn uiteindelijk op zoek naar rendement, houd daarbij rekening met een exit periode van ongeveer 5 tot 7 jaar.

Business angels, waardevol of niet?

Volgens mij mogen we concluderen dat een business angel een zeer waardevol financieringsinstrument kan zijn voor innovatieve ondernemers, mits het traject in de juiste fase van het bedrijf en op een zorgvuldige manier wordt uitgevoerd. Maar is het besluit van een business angel om een ondernemer te financieren alleen gebaseerd op ratio? Of speelt emotie ook een belangrijke rol..?

Ellen Ploeger

Ellen Ploeger is coördinator bij Flinc. Flinc helpt innovatieve ondernemers in de drie noordelijke provincies om hun ambities en groei waar te maken. Ellen houdt zich binnen Flinc bezig met het geven van gerichte adviezen om businessplannen verder te professionaliseren en investor ready te maken. Daarnaast maakt zij innovatieve ondernemers op een onafhankelijke manier wegwijs in het financieringslandschap. Daarvoor spreekt zij onder andere het uitgebreide netwerk van business angels aan welke Flinc in de afgelopen jaren op zorgvuldige wijze heeft opgebouwd.