De industrie reinigt leidingen preventief, op goed geluk, stelt Fabian Compagner. Zijn bedrijf ToPerform ontwikkelde daarom een sensor die vervuiling meet en voorspelt. Een innovatie met mondiale potentie. IBDO hielp hem navigeren door de complexiteit van internationaal ondernemen.
Afgelopen december stond Fabian Compagner op een podium in het Amerikaanse Houston. In de zaal afgevaardigden van multinationals uit onder meer chemie, energie en de procesindustrie. Fabian, CEO en oprichter van ToPerform, mocht tijdens het jaarlijkse Pumps & Pipes-evenement zijn bijzondere verhaal vertellen. Niet slecht voor iemand voor wie het ondernemerschap een paar jaar eerder niet in zijn plannen voorkwam.
ToPerform, dat Fabian in 2019 oprichtte, ontwikkelde een sensor die vervuiling in industriële leidingen kan detecteren en voorspellen, zonder het productieproces te onderbreken. ‘Zo stellen we bedrijven in staat predictive maintenance toe te passen en onnodige inspecties en downtime te voorkomen', zegt Fabian. 'Daarmee kan de industrie enorm veel geld besparen.'
Fabian werkte jarenlang in de chemische en voedselindustrie, in verschillende management- en directiefuncties. Overal zag hij hetzelfde patroon: leidingen vervuilen, maar niemand weet wanneer. Dus reinigt men preventief, op goed geluk. Maar wat is nu wel het juiste moment? Te vroeg betekent onnodige stilstand. Te laat kost vaak nog meer geld.
‘We werkten vooral aan het symptoom van vervuiling', vertelt hij. 'Het is alsof je een aspirine neemt. We hebben vervuiling, dus we maken schoon. Werkt het niet? Dan maken we nóg een keer schoon. Of we denken: dat gaat vast nodig zijn, dus nemen we alvast een aspirine. Je reageert dus altijd pas achteraf. En niemand die er blijkbaar iets aan wilde of kon veranderen.' Uit die frustratie is uiteindelijk ToPerform ontstaan. Een bedrijf dat inmiddels de aandacht trekt van grote internationale spelers, uit onder meer de chemische en voedingsmiddelenindustrie.
Maar hoe wilde hij de oorzaak nu concreet aanpakken? Daarvoor had Fabian, met een achtergrond in chemische technologie en informatica, een helder idee: vervuiling voorspellen met data en AI. Zo weet je precies wanneer en waar het zich ophoopt, in plaats van gissen.
Bij het uitwerken van het plan bleek echter al snel dat veel fabrieksdata niet bruikbaar was voor data science. Dus moest er een onafhankelijke bron komen. Korte tijd later, in juni 2021, kwam Fabian via een project bij het Institute Sustainable Processing Technology in contact met een Amerikaans chemieconcern, met een Nederlandse vestiging in Rotterdam.
'Ze hadden een probleem met vervuiling in hun productielijn, maar weinig data', blikt Fabian terug. 'Kun jij een systeem bedenken dat data creëert en daar vervolgens iets mee doet? Ik vertelde dat ik wel een idee had. Toon maar aan dat het werkt, kreeg ik als antwoord. Daar is eigenlijk die sensor uit voortgekomen.’
Het werd een betaalde pilot. Het chemieconcern fungeerde als testomgeving voor de slimme sensor, met leidingen met echte procesdruk en vervuiling. Op die manier kon het bedrijf ToPerform helpen om van lab-niveau op te schalen naar fabrieksschaal. Fabian: ‘Kennelijk was het probleem voor hun groot genoeg om als launching customer ons een kans te geven.’
Fabian ging er als altijd vol voor, totdat in oktober 2022 zijn aorta plotseling scheurde. Achteraf bleek het in positieve zin een kantelpunt. Hij leerde beter doseren en is sindsdien, zoals hij zelf zegt, rustiger en doordachter geworden. ‘Het klinkt misschien gek, maar ik ben blij dat het me is overkomen’, zegt hij. ‘Ik gun het een ander ook. Althans, als je er ook zo goed uitkomt zoals ik. Het was voor mij het signaal: ik moet een organisatie bouwen. Want één man is heel kwetsbaar. Het is net die kritieke leiding in een fabriek. Als die verstopt zit, dan houdt alles op.’
De launching customer bleef onverminderd vertrouwen houden. Sterker nog, toen Fabian hersteld was, werd de draad weer gewoon opgepakt. Zo werd in mei 2023 een eerste testopstelling gebouwd, ruim een half jaar later gevolgd door een werkend prototype in de fabriek. 'Het ging in kleine stapjes’, onderstreept Fabian. ‘Eerst testen in het lab, dan naar de fabriek. Zo bouw je echt vertrouwen op.’
Terwijl ToPerform groeide van één persoon met een stagiair naar een team van zes mensen, kwamen ook de eerste internationale vragen. Het begon toen een Amerikaanse vestiging van een bedrijf uit Zeeland contact opnam. In Nederland hebben we niet genoeg middelen om te investeren, vertelde men, maar hier wel. Of ToPerform wellicht wilde testen in Amerika. Het klonk aantrekkelijk, maar Fabian aarzelde. ‘Ik rij zo naar Terneuzen en bovendien ken ik de Nederlandse wetgeving. Maar Amerika, dat is van een andere orde, wist ik uit eigen ervaring. Want welke aansprakelijkheidsrisico's loop je? En hoe regel je dat allemaal’
Maar om nu gelijk de deur dicht te gooien, nee, dat leek Fabian geen goed plan. Dus had ToPerform iemand nodig die internationaal de weg kent. Er werd contact gezocht met Han Smidt, themaspecialist internationaal ondernemen bij Ik Ben Drents Ondernemer (IBDO). Als themaspecialist fungeert hij als praktisch deskundige en eerste aanspreekpunt dat bedrijven helpt om “exportready” te worden of hun internationale strategie te verfijnen.
‘Han kent de bottlenecks en weet waar je moet zijn’, vertelt Fabian. ‘En wat hij niet weet, weet hij wel te vinden. Hij is net zo pragmatisch als ik. Er liggen altijd wel ergens kansen. Je moet ze alleen even bij elkaar harken.’
Zo dacht Han bijvoorbeeld mee over het mogelijk opzetten van een Amerikaanse entiteit. 'Als je handel wilt drijven in Amerika en het risico wilt beperken, is het slim om daar een entiteit te hebben', legt Fabian uit. 'Verzekeringstechnisch is dat beter te organiseren dan vanuit Nederland. ‘Maar die vraag leidde tot een nog fundamentelere: hoe willen we überhaupt in Amerika opereren? Via een partner of rechtstreeks? ‘We zijn nog aan het verkennen hoe we dat willen aanpakken', zegt Fabian. 'Han wijst op de opties, maar maakt geen keuzes. Dat is aan ons.’
Uiteraard kwamen ook de mogelijkheden in Europa aan bod. Toch kijkt Fabian liever naar het Midden-Oosten en Azië. Daar liggen volgens hem de grootste kansen. 'In Europa, en dus ook in Nederland, is het minder goed gesteld met de chemische industrie', betoogt hij. 'Veel bedrijven vallen om en er wordt vaak meer gepraat over budget cuts dan over innovatie.’
De internationale ambitie staat. Maar voor het zover is, moet vooral de software verder worden doorontwikkeld. De sensor werkt en kan nu al in fabrieken worden geplaatst. Met de software is echter nog heel veel mogelijk. Want het datamateriaal is rijker dan verwacht. 'We dachten alleen een vervuilingsgraad te kunnen meten', zegt Fabian. 'Maar we kunnen nu ook flow zien, laagdiktes meten en eigenschappen van vervuiling destilleren. Er liggen dus nog veel meer onderzoeksthema's. We staan nog maar aan het begin.’
Deel deze pagina: