Neem contact op
De economische realiteit dwingt vrijwel alle sectoren tot hogere productiviteit en behoud van concurrentiekracht. Autonome systemen bieden hierin de sleutel, door slimme automatisering en AI die processen radicaal efficiënter maken. Tijdens NCAS'26, komende 2 april, moet duidelijk worden hoe de stap van lab naar succesvolle toepassing te maken is.
Om productiever te worden en concurrerend te blijven, zetten bedrijven wereldwijd massaal in op autonome systemen: systemen die niet alleen taken uitvoeren, maar ook zelfstandig waarnemen, beslissen en handelen. Dus zonder menselijke tussenkomst.
Van fabrieken tot havens en van distributiecentra tot kritieke infrastructuur, overal winnen autonome oplossingen in hoog tempo terrein. Nederland speelt in deze ontwikkeling een opvallende rol. Niet louter als afnemer, maar vooral ook als ontwikkelaar en exporteur.
‘Autonome systemen zijn een enorme groeimarkt voor Nederland’, zegt Linco Nieuwenhuyzen, programmadirecteur Financieringslandschap en Nationale Technologiestrategie (NTS) bij ROM-Nederland. 'En we hebben een "right to play and chance to win". Je kunt het hier samen met de markt ontwikkelen en testen en vervolgens internationaal gaan verkopen. Die combinatie van ontwikkelen én een testmarkt onderscheidt Nederland van veel andere landen.'
Niet voor niets is autonome productie één van de focusgebieden in het Regionaal Versterkingsplan Nationale Technologiestrategie (RV-NTS), de regionale vertaling van nationale technologieprioriteiten naar concrete waardeketens. Het combineert immers meerdere sleuteltechnologieën, waaronder AI, robotica, sensortechnologie en fotonica.
Bovenal is de urgentie om te versnellen groot. Door vergrijzing verdwijnt de komende vijf jaar naar verwachting dertig procent van de vakmensen uit de arbeidsmarkt, terwijl de instroom uit bijvoorbeeld het mbo daalt. Maar arbeidsmarktkrapte is slechts één kant van het verhaal. Want wellicht nog belangrijker: om concurrentiekracht te behouden wordt een structureel hogere productiviteit gevraagd. Meer output met minder mensen wordt de nieuwe standaard. Juist daarom zijn autonome systemen geen technologische keuze meer, maar een strategische noodzaak.
'Die wereldwijde focus op productiviteit versnelt de ontwikkeling van autonome systemen’, stelt Nieuwenhuyzen. 'De waardepropositie is in vrijwel alle sectoren helder: hogere volumes, betere kwaliteit en minder arbeidskracht. Bedrijven uit de maritieme sector zien bijvoorbeeld dat ze alleen concurrerend kunnen blijven als ze vijftien procent goedkoper worden. Dat geeft een enorme push om er nog nadrukkelijker mee aan de slag te gaan.'
Om daadwerkelijk van lab naar succesvolle toepassing te komen, moeten ketenpartijen elkaar wel weten te vinden. Precies om die reden vindt op 2 april NCAS'26 plaats. Deze tweede editie van het Nationaal Congres Autonomous Systems brengt wederom ontwikkelaars, systeemintegratoren en (toekomstige) eindgebruikers in Drachten bijeen, ditmaal onder het thema “From lab to Life”'. Het congres fungeert als nationaal ijkpunt waar duidelijk wordt hoe en waarom autonomie zich ontwikkelt tot een sleuteltechnologie voor productiviteit, concurrentiekracht en de aanpak van maatschappelijke uitdagingen. Wat het nu al mogelijk maakt en waar kansen liggen.
Met bijdragen van Airbus en Demcon is er tijdens NCAS'26 een lichte focus op defensie. Ingegeven door de actuele geopolitieke ontwikkelingen en de voorloperrol van defensie in de toepassing van autonome systemen. ‘Maar die leerervaring gaat twee kanten op’, benadrukt Nieuwenhuyzen. 'Veel startups die autonome technologie hebben ontwikkeld maken nu de switch naar defensie. Tegelijk kan defensie leren van sectoren die de transitie naar autonome productie al hebben doorgemaakt. En andere sectoren kunnen weer leren van de snelheid waarmee defensie autonome systemen nu implementeert. Daar is het geen nice to have, maar een need to have.’
Het streven naar hogere productiviteit is geen nieuw fenomeen in de Nederlandse maakindustrie. Al sinds de jaren tachtig zetten bedrijven in op automatisering en robotica om efficiënter te produceren. Maar autonome systemen tillen dit naar een hoger plan. In tegenstelling tot klassieke automatisering zijn autonome systemen tenslotte niet meer afhankelijk van vooraf geprogrammeerde instructies.
AI is de gamechanger, uiteraard. Niet omdat de technologie nieuw is, maar omdat snellere processors, grotere geheugens en gespecialiseerde AI-chips het nu mogelijk maken dat machines hun omgeving waarnemen, patronen herkennen en zelfstandig beslissingen nemen. AI bestaat al decennia, maar bereikt nu pas een niveau waarop toepassingen in de praktijk betrouwbaar, schaalbaar en betaalbaar zijn. Die praktijk is in Nederland nu al volop zichtbaar.
Neem online supermarkt Picnic, ook aanwezig op NCAS'26, die autonome systemen uitgebreid integreert in zijn logistiek en fulfilmentcentra. Niet door technologie gewoon in te kopen, maar door zelf actief mee te ontwerpen, te testen en op te schalen. Het bedrijf versnelt daarmee de ontwikkeling van nieuwe logistieke processen en klantgerichte diensten.
Of kijk naar Philips in Drachten, één van Europa's slimste en best geautomatiseerde fabrieken. Honderden robots ondersteunen er de productie van scheerapparaten, met zelflerende processen die storingen voorspellen en uitval voorkomen. De fabriek maakt producten die normaal uit China zouden komen, maar is door de inzet van autonome systemen concurrerend gebleven.
‘Picnic en Philips Drachten zijn gerenommeerde bedrijven die heel zichtbaar zijn omdat ze de consumentenmarkt bedienen', zegt Nieuwenhuyzen. 'Maar ook bij bedrijven die wat meer in de luwte opereren, gebeuren vergelijkbare ontwikkelingen. De transitie is breed gaande. Het helpt als ook hun resultaten nog meer naar buiten komen en gedeeld worden. Als bedrijven zien wat anderen concreet bereiken, inspireert dat en maakt het de potentie nóg tastbaarder.’
Die uitwisseling van best practices is inderdaad van grote waarde. Zeker nu autonomie verschuift van een technologische belofte naar een economische en maatschappelijke verschilmaker. Voor bedrijven die produceren is het niet langer de vraag óf ze autonome systemen moeten inzetten, maar wanneer hun achterstand onoverbrugbaar wordt. Of anders verwoord: het is aanhaken of afhaken.
‘Daarom is een event als NCAS'26 ook zo belangrijk’, onderstreept Nieuwenhuyzen. ’Als ontmoetingsplek en als platform waar relevante kennis en ervaring worden gedeeld. Juist omdat autonomie niet iets is wat je uit een catalogus koopt, maar wel je hele bedrijfsstrategie raakt, is het bij uitstek een thema waarover je met elkaar in gesprek moet en bij concullega’s en experts moet kijken hoe zij het aanpakken. Ik hoop dat bedrijven beseffen dat ze er echt mee aan de slag moeten.’
Deel deze pagina: