Jeroen van Onna ‘Een hekel aan veranderen’

Veranderen is noodzakelijk, wie niet verandert staat stil, heeft geen toekomst. De enige constante is voortdurende verandering. Pfft... ik ben er uit. En ik durf het zelfs toe te geven: ik heb er een hekel aan.

Sollicitatie-onzin

Heb je net een beetje door hoe het werkt, moet alles weer anders! Laat ik eerst even afrekenen met de retoriek: ‘ik houd van veranderen’ en ‘veranderen zit in mijn natuur’. Allemaal sollicitatie-onzin. Mensen bedoelen: ‘ik houd van iets nieuws’ en ‘het zit in mijn natuur dat ik steeds iets nieuws wil’. Dat klinkt al heel wat minder hemelbestormend. Maar dat is het meestal wel: mensen vinden iets nieuws wel leuk, verfrissend, even wat anders. Maar écht veranderen? Daar houdt bijna niemand van. En dat is maar goed ook, want als je voortdurend van alles verandert, doe je blijkbaar verrekte weinig goed.

Ouwe zeur

Dan de sociaal wenselijke veranderaars: ‘Gaan jullie mee in de verandering?’ ‘Jaaaah!!!’ Want wie kritisch is op verandering is een ouwe zeur, die krijgt een ‘dat hebben we allemaal al een keer eerder geprobeerd’ sticker en wordt af geserveerd. Nou, veranderfreakjes, ik zou maar eens goed luisteren naar de critici, voordat je uit onwetendheid voor de vijfde keer dezelfde fout probeert te implementeren.

Foute automatenkoffie

De coronacrisis legt het allemaal pijnlijk bloot: tijdens de lockdown moesten we ineens anders vergaderen: niet meer door lange files heen worstelen om ergens in een zaaltje met foute automatenkoffie uit een plastic bekertje te overleggen, nee, vanaf een goede bureaustoel achter een webcam en met goede koffie. Verandering, eindelijk! Nooit weer anders! Ahu… we zijn inmiddels weer massaal onderweg naar slechte automatenkoffie. Veel dingen gaan nou eenmaal op een manier met een reden. Het is onze natuur.

Evolutie

De hele evolutie is gebaseerd op verandering, maar vooral héél langzaam en alleen als het noodzakelijk is. Kijk, daar zit ‘t hem in: opgelegde verandering voor andermans doel werkt niet. Managers en bestuurders verzinnen allerlei veranderingen onder al dan niet valse voorwendselen en eigenbelang. Om veel geld te verdienen, of goede sier te maken. Want wie Grote Veranderingen heeft doorgevoerd is een visionair en krijgt aanzien en een bonus.

We moeten er béter van worden

Helaas, verandering werkt alleen als het een verbetering betekent voor de betrokkenen. Maar o ironie: we zijn als mensheid zó aan het veranderen geslagen, waarbij we er aldoor beter van werden, dat onze andere lotgenoten in de evolutie het niet meer bij kunnen houden. En wij zelf ook niet trouwens. Zo zijn we op het paradoxale punt aangekomen dat we moeten veranderen omdat we teveel aan het veranderen zijn geweest. En niet zo’n beetje ook.

Klimaatproblemen, vervuiling, grondstofverbruik, uitbuiting, ongezonde levensstijl, overbevolking, ach, allemaal bekend. Radicale veranderingen zijn nodig, en snel ook. Maar dan blijken ineens veel mensen een hekel aan verandering te hebben. Dan moeten vooral ‘bedrijven’ minder vervuilen, moeten windmolens ‘elders’ worden gebouwd en blijft goedkope troep uit China onverminderd populair. Om de veranderingen tot een succes te maken, moeten we er dus, wederom, béter van worden. De dreiging dat als we niet veranderen het héél slecht met ons gaat aflopen, maakt veel te weinig indruk. Zo collectief intelligent zijn we nou ook weer niet.

‘Hoe dan?’

‘Hoe dan?’ vraagt de hedendaagse puber. We zullen af moeten van het model van de eeuwige groei, de doctrine dat welvaart gelijk staat aan meer, groter en vaker. Het recht om te verbruiken en te vervuilen ‘omdat de markt er om vraagt’.

Leuker met minder. Een mooie uitdaging voor ondernemers.

Bron foto: titi kiekt