De strategie van Noord-Nederland om zich gezamenlijk in het buitenland te profileren als TopDutchregio en daarbij met name ook te mikken op de eigen unique selling points lijkt steeds meer vruchten af te werpen. Dat bleek voor de sector watertechnologie maar weer eens in november 2025, toen zowel het Amerikaanse bedrijf Cobalt Water Global als ook het Letse bedrijf Spectromarine opeenvolgend bekendmaakten zich te vestigen op WaterCampus Leeuwarden. Met de komst van deze twee innovatieve tech-ondernemingen zijn er weer twee parels aan de ketting van het innovatieve ecosysteem toegevoegd. Enkele direct betrokkenen vertellen over het wie, wat, waar en vooral: het waarom.
Een regio economisch ontwikkelen door het aantrekken van buitenlandse bedrijvigheid is niet zo simpel; het vergt méér dan alleen maar actieve acquisitie. De provincies Groningen, Friesland en Drenthe, die zich internationaal profileren als TopDutch-regio, erkennen dat. Zij besloten enkele jaren terug om hun beleid sterk te focussen op de eigen sterke punten. ‘Zo ontwikkelden wij ons ‘Missing Link Programma’, legt NOM investment manager Betty Postma uit. ‘We richten ons daarbij op de thema’s van de noordelijke provincies. Die thema’s zijn agrifood, groene chemie, energie, smart industry, life sciences & health, HTSM en watertechnologie. Wanneer we een ontbrekende schakel in die sectoren signaleren, of beter gesteld: we zien aanzienlijke toegevoegde waarde voor onze ecosystemen, dan proberen we zo’n bedrijf naar het Noorden te halen. En als men ook bereid is zich in het Noorden te vestigen, dan zijn we in diverse gevallen ook bereid te investeren.’
Een mooi voorbeeld van zo’n bedrijf met toegevoegde waarde is Spectromarine van CEO Girts Ozolins uit Riga, Letland. Zij besloten eind vorig jaar om zich te vestigen op WaterCampus Leeuwarden, met als doel om van daaruit de wereld te veroveren met een bijzondere sensor. Reinder de Jong, projectmanager Internationalisering bij de NOM, is verantwoordelijk voor het scouten van dit soort bedrijven. Hij vertelt: ‘Samen met het NFIA (The Netherlands Foreign Investment Agency, red.) bekijken wij bedrijven op basis van zogenaamde ‘value sheets’ op hun toegevoegde waarde. Dat doen we per sector.
Voor de sector watertechnologie kwam Spectromarine daarbij heel goed uit de bus. Tijdens het Deep Tech Atelier-event in Riga, in mei van 2025, hebben we verder gesproken over de mogelijkheden van vestiging op WaterCampus Leeuwarden. In juni dat jaar reisde Spectromarine door Europa op zoek naar een geschikte uitvalsbasis. Ze onderzochten meerdere landen serieus, maar kozen uiteindelijk voor Leeuwarden. Ze kenden Leeuwarden ook al een beetje omdat ze eerder al eens hadden meegedaan aan een Business Challenge van de Water Alliance, op de WaterCampus. De uitstekende faciliteiten op de WaterCampus, in combinatie met de proactieve ondersteuning door de NOM en de gemeente Leeuwarden, zetten de seinen uiteindelijk op groen.’
Met zijn medevennoten werkte CEO Girts Ozolins jaren aan de ontwikkeling van hun sensor. Dat gebeurde aan het Institute of Solid State Physics van de Universiteit van Letland in Riga. Ozolins: ‘Onze sensor pakt biofouling aan; een groot knelpunt voor waterzuiveringen, ontziltingsinstallaties en viskwekerijen. Het kan worden veroorzaakt door verschillende soorten vervuiling of algen. De opbouw van micro-organismen tast de prestaties van membranen of installaties aan, wat leidt tot hogere onderhoudskosten en minder efficiëntie. Door potentiële problemen in real time te detecteren of te voorspellen, kunnen operators ingrijpen door filters te spoelen of chemicaliën gecontroleerd toe te passen. Zo kan energie worden bespaard en kan de levensduur van membranen worden verlengd. Dat kan voor onze klanten resulteren in honderdduizenden euro’s aan kostenbesparingen.’
Voor Evelien Walstra, die jarenlang voor de afdeling Economische Zaken van de gemeente Leeuwarden werkte maar onlangs van baan wisselde, voelt de komst van de Letse ondernemers als de afronding van een mooi traject. ‘De NOM en de gemeente Leeuwarden werken al jaren intensief samen, samen met partners op de WaterCampus. We spraken het Spectromarine-team tijdens de European Water Technology Week (EWTW) in 2024, waar bedrijven gekoppeld konden worden aan mogelijke financieringsbronnen. Daar begon het balletje echt te rollen. Geweldig dat ze zich nu in Leeuwarden vestigen.’
Een ander mooi resultaat van de NOM-strategie is de komst naar Leeuwarden van het bedrijf Cobalt Water Global, opgericht in 2020, in Brooklyn, New York. Hun oplossing is het ‘N2ORisk DSS-platform’. Het helpt rioolwaterzuiveringen om de uitstoot van distikstofoxide (lachgas) drastisch te verminderen. Dat gas komt vrij bij de behandeling van afvalwater en is als broeikasgas vele malen schadelijker dan CO2. Bovendien tast het de ozonlaag aan en brengt het risico’s met zich mee voor de luchtkwaliteit en volksgezondheid. Het platform kan de uitstoot van lachgas-emissies in real time inschatten en voorspellen en het gebruikt kunstmatige intelligentie om operators te adviseren over de juiste toediening van zuurstof, de afstelling van pompen en andere proceshandelingen. Volgens het bedrijf wordt zo tot 90% reductie van lachgas mogelijk.
‘De belangrijkste reden om voor Leeuwarden en WaterCampus te kiezen is het unieke innovatiesysteem dat hier al is opgebouwd,’ verklaart CEO Jose Porro. ‘Het biedt directe toegang tot investeerders, klanten, partners en R&D-faciliteiten en -financiering. Voor ons is dat van onschatbare waarde om onze impact te versnellen.’
Een goede samenwerking tussen overheid, kennisinstituten en ondernemers is voor zo’n klimaat essentieel, zo benadrukt Ronald Wielinga, directeur bij Water Alliance (ook gevestigd op WaterCampus Leeuwarden). Zijn organisatie helpt meer dan tweehonderd leden om te innoveren, kennis te delen en bij matchmaken. ‘Innovatieve wateren milieutech is doorslaggevend bij het verbeteren van de wereld waarin we leven en de manier waarop we ermee omgaan’, stelt Wielinga. ‘Het is dus inspirerend om dat te faciliteren. Maar we willen natuurlijk ook graag dat de nationale en regionale economie ervan profiteert. Dat betekent dat we aan de ene kant export van Nederlandse watertech helpen bevorderen en aan de andere kant meehelpen dat Nederland en ook de noordelijke regio een magneet is voor kennisintensieve bedrijven. Door de overheid gefinancierde programma’s zoals WTEX10 en UPPWATER zijn daarbij cruciaal, maar ook gemeente en provincie geven belangrijke ondersteuning, bijvoorbeeld via het Cross-sectoraal Innovatie Programma Watertechnologie (CIP). En met de komst van buitenlandse bedrijven naar de WaterCampus laten we zien dat de samenwerking tussen de NOM, overheden en ons zorgt voor een ecosysteem dat bedrijvigheid aantrekt.’
Betty Postma van de NOM is er blij mee. 'De focus op toegevoegde waarde is relatief nieuw. Dat geldt ook voor de rol van de NOM als investeerder bij de vestiging van buitenlandse bedrijven in het Noorden. Dat maakt het spannend. Maar de komst van bedrijven als Aquacycl (Amerikaans bedrijf, vestigde zich in 2023 reeds op de WaterCampus, red.) en recent dus Cobalt Water Global en Spectromarine laat zien dat je zo economische groei kunt creëren.’
De strategie van Noord-Nederland om met name bedrijven te zoeken die de unieke ecosystemen in de regio kunnen versterken leverde in 2024 al een mooie publicitaire opsteker op, toen de Financial Times in het rapport ‘European Cities and Regions of the Future’ Noord-Nederland op de achtste plaats zette in de categorie middelgrote regio’s. In een ranking waarbij honderden Europese regio’s worden beoordeeld op hun vermogen om investeringen aan te trekken, te behouden en strategisch te sturen, springt het vestigingsklimaat van Noord-Nederland er dus positief uit.
WaterCampus Leeuwarden is een samenwerking van Wetsus (European centre of excellence for sustainable water technology), het Centre of Expertise Water Technology (CEW) en de Water Alliance. De campus biedt niet alleen uitmuntende kennis en onderwijs, maar ook tal van faciliteiten, zoals laboratoria, testlocaties en ondersteuning bij business development.
Op de headerfoto van links naar rechts: Gatis Tunēns, Girts Ozolins en Aleksejs Zolotarjov van Spectromarine.
Deel deze pagina: