Neem contact op
Netty Wakker (48) heeft als nieuwe directeur van de NOM het stokje overgenomen van Dina Boonstra (67), die met pensioen is gegaan. De topvrouwen – elk met een eigen karakter, stijl en achtergrond – zijn beide noorderling en delen hun passie voor de regio. Een gesprek over leiderschap mondde uit in aandacht voor mens, ontwikkeling, weerbaarheid, lef, eigenheid en een krachtig Noord-Nederland.
In haar veelzijdige loopbaan is dit wat Dina ontdekte over leiderschap: ‘Het begint met kijken waar je naartoe wilt. Je stelt doelen en zorgt dat wat er nu moet gebeuren zo goed mogelijk gebeurt. Maar altijd in het besef dat er achter de bergtop die je voor ogen hebt ook weer andere heuvels schuilgaan. Je beklimt de ene en dan zie je gaandeweg een volgende top, en daarachter zitten er nog meer. Dat vraagt flexibiliteit en het vermogen om vooruit te kijken. Om dingen te zien aankomen die nog niet concreet zijn en aan te voelen wat belangrijk genoeg is om er iets mee te doen. Zoals kunstmatige intelligentie. In de periode na mijn aantreden werd helder: daar gaat iets in gebeuren. Zonder precies te weten hoe en wat, gingen we er stapsgewijs mee aan de slag. Nog steeds zijn er vragen, maar intussen realiseren wij hier in Noord-Nederland wél de eerste AI-fabriek.’
‘Een ander voorbeeld is de groene chemie’, vervolgt Dina. ‘Waar we als NOM voorheen nauwelijks investeerden in energie en chemie hebben we daar in de afgelopen zeven jaar belangrijke stappen in gezet. Want we hébben in de noordelijke regio groene energie, volop landbouwareaal, reststromen en een goede maakindustrie, die tezamen maken dat Noord-Nederland goed gepositioneerd is om die groene chemie tot bloei te laten komen. Het initiatief van een groep ondernemers om met z’n tienen tien jaar lang tien miljoen te investeren – Chemport 10x10x10 – is veelzeggend. We bewegen in het Noorden met een groeiend aantal ondernemers richting een kantelpunt, waarbij groene chemie groter wordt dan de fossiele chemie. Een ontwikkeling waarbij bovendien ook Delfzijl, Emmen en Heereveen als goede vestigingsplekken op de kaart zijn gezet.’
Voor Netty tonen de genoemde voorbeelden dat Noord-Nederland steeds bewuster wordt van de eigen kracht. ‘Het gaat om eigenheid’, ontdekte zij in haar voormalige rol als directeur-bestuurder bij Kennispoort Regio Zwolle. ‘In de startfase haalde iedereen steeds Brainport aan, maar hoe inspirerend dat technologische ecosysteem in Eindhoven ook is, je moet kijken naar de eigen regio en de kracht van dat regionale collectief. Want dáár ligt de basis voor economische ontwikkeling. Dat zie ik ook hier in Noord-Nederland. Het Noorden zit vol ontwikkelpotentieel. Drenthe, Friesland en Groningen hebben elk hun eigen cultuur, maar hebben óók samen een positie in te nemen in het landelijke en Europese economische landschap. En dat kunnen we. Het Noorden heeft een mooie basis en beschikt over alle elementen die nodig zijn om succesvol verder te ontwikkelen.’
Ze is blij om in dat proces met de NOM een aanjagende rol te mogen spelen. ‘Precies die uitdaging trok me aan in deze functie’, vertelt de nieuwe directeur, die opgroeide in Drenthe. ‘Dina heeft in de afgelopen zeven jaar gebracht wat toen nodig was. Als ik kijk waar de NOM nu staat, heeft ze dat supergoed gedaan. Iets om zuinig op te zijn, vanuit het perspectief dat er ook weer nieuwe uitdagingen komen. Mijn taak is te kijken naar de volgende fase en de organisatie te begeleiden in wat er nog nodig is om Noord-Nederland te ondersteunen bij verdere ontwikkeling. Ik gun ons in deze regio allemaal een gezonde dosis durf, lef en moed. De durf om te doen waar we van dromen en het lef om er vol in te springen, maar ook de moed om ons verhaal te vertellen: te laten zien waar we nu staan en wat er nodig is om verder te komen.’
Wat lef betreft heeft Dina al een andere toon gezet de afgelopen zeven jaar. ‘Dat we bij de NOM vaker lef tonen en méér doen met de mensen die we hebben, daar ben ik trots op. Door te gaan werken met sectorteams is er een betere inhoudelijke samenhang ontstaan bij het realiseren van onze doelstellingen. Zo zijn onze jaarlijkse investeringen ruimschoots verdubbeld van 10 naar boven de 20 miljoen en zijn we iets risicovoller gaan investeren. Ook de internationale activiteiten zijn gegroeid, waar we bij acquisitie de kleinere bedrijven net zoveel aandacht geven als de grote: from volume to value. Verder zie je onze internationale focus terug in meer exportbegeleiding en in het beschikbaar maken van Europese subsidies en fondsen. Aandacht voor de EU-ontwikkelingen vind ik essentieel, gezien de uitdagingen van deze tijd. Als regio moeten we aanhaken bij de Europese koers.’
Vanuit de eerdergenoemde eigenheid positie innemen als Noord-Nederland: dat is voor Netty de basis van waaruit we als regio krachtig kunnen deelnemen aan de Nederlandse en Europese economie. ‘Thuis in Lutten run ik samen met mijn man ons agrarische bedrijf Future Farm, dat mede dankzij ons team echt een boerderij van de toekomst is geworden. Het mooiste compliment dat we van onze medewerkers kregen, is dat ze de autonomie voelen om zelf te ontdekken, keuzes te maken en te ontwikkelen, juist omdat er altijd een geborgen basis is waar ze gezien, gehoord en gesteund worden. In groter verband is dat ook wat de NOM samen met partners kan betekenen voor ondernemers die we ruimte geven om te groeien en innoveren. Zij doen het zelf, maar door vanuit onze regionale basis bewust ook met elkáár in te zetten op ontwikkeling, kunnen we in Noord-Nederland meer bereiken en impact creëren.’
Dat we bij de NOM vaker lef tonen en méér doen, daar ben ik trots op. Dina Boonstra
Dat we bij de NOM vaker lef tonen en méér doen, daar ben ik trots op.
Over impact gesproken: Dina ziet dat de NOM op dat vlak nog wel een slag kan maken als verbindende schakel. ‘Ik gun zowel de organisatie als het hele netwerk waarbinnen wij actief zijn méér gesprekken over de impact die we in Noord-Nederland met elkaar kunnen realiseren. Want we hebben een prachtig waardecreatiemodel dat in kaart brengt wat we erin stoppen aan mensen, kennis en geld en wat daaruit komt aan investeringen, projecten, ecosystemen, interventies en landingen van bedrijven. Maar achter die concrete kpi’s zit iets groters dat niet in alle facetten meetbaar is, maar dat wel essentieel is voor een duurzame, slimme en gezonde regio. Het gaat vooral om samenhang. De opgaven waar bedrijven mee te maken hebben, staan allang niet meer op zichzelf en daar liggen de grootste ontwikkelkansen.’
‘De uitdagingen die wereldwijd op ons afkomen, zijn allemaal vraagstukken die om langetermijnvisie vragen’, beseft ook Netty. ‘Het gaat erom vandaag stenen te verleggen, zodat er gaandeweg een ander pad kan ontstaan naar een duurzame toekomst. Dat is superspannend in een tijd waarin alles kort-cyclisch is georganiseerd en we resultaten willen zien binnen afgesproken termijnen. Met alleen maar korte returns on investment schieten we tekort in een tijd die vraagt om systemische verandering. Dat betekent leren verdragen dat je niet zeker weet of de keuzes van vandaag over tien jaar resulteren in iets waar we blij mee zijn. Daarom zijn niet alleen circulariteit, digitalisering en de beweging van zorg naar gezondheid belangrijke thema’s, maar ook weerbaarheid.’
‘Die weerbaarheid is nodig bij bedrijven en organisaties als NOM, en weerbaar worden begint bij de mensen die er werken’, vervolgt Netty. ‘Het gaat om blijven ontwikkelen en leren vanuit een flexibele mindset. In een wereld waarin zoveel dingen snel veranderen, gaat het erom hoe adaptief, reflectief en weerbaar je bent. Daarom noemde ik net al die durf, lef en moed. Durf te kijken vanuit een ontwikkelmentaliteit, heb het lef om nieuwe kansen aan te gaan en wees moedig in het delen waar je staat. Want als moeder, ondernemende boerin en bestuurder weet ik uit ervaring: heel veel gaat goed, maar nooit alles. Perfectie bestaat niet en juist van fouten kunnen we leren. We worden er nog te vaak op afgerekend en dat begrijp ik bij catastrofale missers of fouten die zich blijven herhalen. Maar liever kijk ik naar de leermomenten. Natuurlijk, als iets niet goed is gegaan, baal ik ook, maar al gauw stel ik de vraag: wat leren we hiervan en hoe gaan we dóór?’
Met haar kijk op weerbaarheid raakt Netty aan het inzicht van Dina dat er achter elke beklommen top weer nieuwe heuvels tevoorschijn komen. Dat het gaat om vooruit kijken, samenspel en flexibel schakelen naar wat er hier en nu moet gebeuren om dáár te komen. Is dat vermogen om breder te kijken en te verbinden iets waar vrouwen misschien sterker in zijn dan mannen? ‘Leiderschap wordt niet bepaald door gender, maar gevormd door karakter en ervaring’, stelt Netty. ‘Leiders zijn er in alle soorten en maten, mannen en vrouwen. Het gaat om de eigenheid. Authenticiteit vind ik belangrijk. Echt zijn en elkaar als mens ontmoeten. Juist in de drukke waan van de dag is het de kunst elkaar te zien en te horen. We dragen met elkaar deze samenleving en vanuit mijn rol draag ik graag bij aan de stevige noordelijke basis die nodig is om verder te ontwikkelen.’
Als eerste vrouwelijke NOM-directeur heeft Dina Boonstra in de afgelopen zeven jaar een beweging in gang gezet naar méér oog voor vrouwelijk ondernemerschap. ‘Bij mijn aantreden ging 90 procent van onze financieringen naar mannelijke ondernemers. Het probleem was niet het gebrek aan vrouwelijke ondernemers, de uitdaging zat in anders leren kijken. Daar is intern een programma voor opgezet, zodat we geen kansen missen door te eenzijdige focus. De m/v-balans is verbeterd, al blijft het een aandachtspunt, zowel bij de investeringen als binnen onze eigen organisatie.’
Dina staat er niet bewust bij stil dat zij een rolmodel kan zijn voor andere vrouwen; wel heeft ze zichzelf in haar loopbaan laten inspireren door topvrouwen als Nancy McKinstry. ‘Hoe zij Wolters Kluwer heeft getransformeerd van traditioneel boekenbedrijf naar digitaal kenniscentrum voor professionals, daar heb ik respect en bewondering voor. Vrouwen die ook lef tonen in moeilijke situaties en goed meebewegen met veranderingen, zijn Martha Riemsma (ANP-directeur) en Katherina Martin Abello (gezondheidsinnovatie Philips). Ik geniet ervan hoe zij groeien en hun rol pakken in deze tijd, daarom heb ik hen ter inspiratie uitgenodigd voor het symposium bij mijn afscheid.’
Deel deze pagina: