Door het oog van de naald: Wijdeven ‘Ploeteren tijdens de crisis’

Door het oog van de naaldRubriek ‘Door het oog van de naald’: als aandeelhouder doen we vaak veel meer dan alleen financieren. We ondersteunen de ondernemer soms intensief. Dat betekent ook bewegen langs een helling, want ondernemen zit vol uitdagingen. Soms gaat dit mis, vaker gaat het goed. Het zijn hoe dan ook altijd leerzame trajecten. En we geven u graag inzicht in wat wij en de ondernemers in kwestie leerden van een spannende ondernemerssituatie.

Risicoloos ondernemen bestaat niet. De groten zijn niet groot geworden door steeds veilige keuzes te maken. Het hoofd boven het maaiveld uitsteken is geen garantie voor succes, maar wel een
belangrijke voorwaarde. Dat dit echter niet altijd vlekkeloos gaat, blijkt uit het verhaal over Wijdeven.

Commerciële kansen
Het is eind 2007 als Jeroen van Onna in contact komt met ondernemer Jan van de Maat. Van de Maat had zich net ingekocht in het Ter Apelse bedrijf Witec. Een technische tak van sport; de onderneming hield zich bezig met draai- en freeswerk van metaal en de zusteronderneming Witronic maakte spoeltjes voor transformatoren en detectiepoortjes. Van de Maat was nieuw in de wereld van deze technische toepassingen, maar zag als commercieel georiënteerde ondernemer kansen om deze bedrijven te laten groeien. De grootste kans die hij op dat moment zag, was het overnemen van Wijdeven te Oirschot.

Een wild plan
Van Onna: ‘Het was wel een beetje een wild plan, zagen we direct. Wijdeven was ook een zeer technisch bedrijf, maar vele malen groter dan Witec. Dat is niet zo gebruikelijk bij overnames.’ Maar Van de Maat was overtuigd van de meerwaarde van Wijdeven, met name om dat er net een contract was afgesloten met grootheid ASML. Wijdeven zou een heel specifiek onderdeel van de machines van ASML gaan leveren en zo bijdragen aan het productieproces van computer- en telefoonchips. ‘Het was een veelbelovende constructie, we geloofden in de ondernemer en we besloten dus mee te financieren om de overname mogelijk te maken. Samen met een Nederlandse bank gingen we deze uitdaging aan’, vertelt Van Onna. ‘Het was een tijd waarin er nog tot in de hemel werd gefinancierd door banken.’ Begin 2008 is de transactie rond.

Crisis zet in: omzetten kelderen
Nog geen twee maanden later stort de markt voor chips hard in. De welbekende crisis is nog niet overal voelbaar, maar de computerbranche was als eerste aan de beurt. ASML neemt nog maar 10% af van wat ze hadden voorzien. De omzet van Wijdeven keldert, er valt niet tegenop te saneren. ‘We hadden de afhankelijkheid als toeleverancier van deze klant wel als risico geïdentificeerd, maar de markt zag er heel veelbelovend uit op dat moment. Zoals zovelen hebben ook wij ons laten verrassen door de crisis’, legt Van Onna uit.

‘Wij geloven niet dat jij dit kan’
Er breken zware, zeer zware tijden aan voor Wijdeven en ondernemer Jan van de Maat. De aflossingslast is niet op te brengen. Van de Maat moet zich melden bij de afdeling Bijzonder Beheer van de bank. Van Onna staat hem bij: ‘Dat waren nare gesprekken. Ze zeiden keihard: we geloven niet dat jij dit kan. Houd dan je rug maar eens recht.’ Jan van de Maat deed dat. De bank wilde alleen helpen als er adviseurs werden ingevlogen. Van de Maat stelt zich heel meegaand op. ‘Hij zei: als het dan moet, dan maak ik er ook het beste van, laat ze maar komen. Dat vond ik echt bewonderenswaardig’, blikt Van Onna terug.

Wederzijdse afhankelijkheid
Het zijn drie jaren van zware saneringen, hard zoeken naar meer business bij andere klanten en het hoofd boven water houden. De ondernemer en zijn adviseurs zetten ondertussen scherp in op
de relatie met ASML en worden uiteindelijk ook gevraagd mee te denken in innovatietrajecten. ‘De crisis werd als eerste voelbaar in de computerbranche, maar daar ging het ook eerder weer beter. ASML kreeg weer aanvragen voor hun machines en trok steeds nauw op met Wijdeven. Er was wederom sprake van wederzijdse afhankelijkheid, want wat Wijdeven maakte was uniek en onmisbaar voor de machines van ASML.’

Nét op tijd nam de vraag weer toe, het ging langzaam beter met ASML en daarmee ook met Wijdeven. ‘Van de Maat heeft slim ingezet op de relatie met ASML, ze konden nergens anders naartoe voor wat Wijdeven leverde. Wijdeven was hiermee voor driekwart van de omzet afhankelijk van ASML en dat bleef natuurlijk wel een dingetje gezien de historie’, vertelt Van Onna.

Ommekeer
Dan komt de ommekeer. ASML wil af van de afhankelijkheid van de toeleverancier. ‘Ze hadden er voor kunnen kiezen om zelf te gaan produceren, maar dat is echt een heel intensief traject. Dus klopte ASML bij Wijdeven aan met een overname-aanbod. Van de Maat heeft stevig onderhandeld, de afhankelijkheid speelde nu juist een positieve rol’, blikt Van Onna terug.

In 2012 neemt ASML het voor hen essentiële deel van Wijdeven over. Van de Maat verkoopt daarna ook de andere delen van zijn bedrijf. In een tijdsbestek van drie jaar verandert het leven van Van de Maat drastisch. Van onzekerheid of hij nog wel in zijn huis zou kunnen blijven wonen, naar succesvolle dealmaker.

Het kan verkeren, blijkt ook hier maar weer. Van Onna: ‘We hebben het proces als NOM van dichtbij meegemaakt en stonden deze ondernemer in alle stappen bij. Mede dankzij het doorzettingsvermogen van Van de Maat en zijn open opstelling, is dit uiteindelijk een succesverhaal geworden. Maar wat ook hier weer blijkt: pech en geluk zijn heel bepalend voor de mate van succes van een onderneming.’

PDF van het artikel

Nog geen lid van de NOMMER? Word dan NOMMER abonnee en ontvang de NOMMER gratis in uw brievenbus. Aanmelden voor de NOMMER.

Meer weten over financieringen door de NOM?

Delen via Whatsapp: