Terug naar het overzicht

Sander Oosterhof: 'Het wordt is tijd voor visie'

In de laatste dagen van 2018 zei Jouke de Vries, de nieuwe Rector van de Rijksuniversiteit Groningen een aantal belangwekkende dingen. In een artikel in de noordelijke dagbladen zei hij dat hij de universiteit meer wil richten op Noord-Nederland. “De bestuurlijke druk is hier groter dan ik ooit heb meegemaakt. Er zijn heel veel bestuurders, heel veel organen, iedereen wil zijn zegje doen en praat erover. Dat is allemaal prachtig, maar daardoor gaan de ontwikkelingen niet snel genoeg.”

Hij ziet daar een verantwoordelijkheid voor de universiteit: “We moeten plannen maken. Dáárop zitten Den Haag en Brussel te wachten, niet op de vraag om meer geld en subsidie. Plannen. Als we daarnaar echt goed kijken, hebben we in potentie dezelfde kracht als Brainport Eindhoven. Dat kan hier ook.”

Ik denk dat hij hier volkomen gelijk heeft, we hebben in onze regio heel veel besturen en organen die allemaal over elkaar rollen om hun plannen naar voren te schuiven en dat zou veel beter moeten kunnen. Om te beginnen moet er dan een visie komen hoe Noord-Nederland er over pakweg 20 jaar uit zou moeten zien. Niet op detailniveau, met een complete route. Daarvoor gaan ontwikkelingen in de technologie veel te snel. Veel verder dan 3 tot 5 jaar kun je daar niet vooruitkijken. Een visie in grote lijnen kan wel, vergezichten die heel uitdagend kunnen zijn en misschien wel onhaalbaar. Want een visie is geen doelstelling, het is een beeld van de toekomst.

Als er een visie is, kun je universiteiten, hogescholen, ondernemingen en iedereen die zich geroepen voelt inspireren om plannen te maken en heb je ook een kader om initiatieven te toetsen. Draagt een initiatief bij om dichter bij het beeld dat we voor ogen hebben te komen, dan kunnen we daar achter gaan staan.

Een visie kan uit een paar simpele zinnen bestaan. Bijvoorbeeld: wij willen dat over 20 jaar alles wat wij eten duurzaam en gezond is en lokaal wordt geproduceerd. Of dat de energievoorziening van onze regio CO2 neutraal is, het openbaar vervoer zo is geregeld dat iedereen in de regio binnen een half uur in 1 van de grote steden kan zijn.

Een voorbeeld van waar zo’n visie toe kan leiden is Chemport Europe, waar de chemische en de procesindustrie in Delfzijl, Emmen en andere plaatsen in Noord-Nederland samen plannen maken om tot een enorme verduurzaming te komen. Het leidt er toe dat er projecten worden ontwikkeld waarin ondernemingen met kennisinstellingen als de universiteit nieuwe technologieën en nieuwe businessmodellen ontwikkelen. Hier is een belangrijke rol weggelegd voor overheden om die projecten te ondersteunen vanuit Europese, nationale en regionale programma’s. Nieuwe ontwikkelingen leiden er ook toe dat medewerkers andere competenties nodig hebben waar alle onderwijsinstellingen, van ROC tot universiteit, hun programma’s op af moeten stemmen.

Niet alle technologie die nodig is om de transities te maken die voortkomen uit de visie zullen we zelf kunnen ontwikkelen, een deel zal moeten komen van ondernemingen die nu nog niet in Noord- Nederland actief zijn. Waar bij acquisitie van bedrijven tot nu toe nog vaak de nadruk lag op zo veel en zo groot mogelijk moeten we acquisitie veel meer strategisch inrichten. Een mooi voorbeeld daarvan is de vestiging van een proeffabriek van Avantium in Delfzijl.

In Noord-Nederland hebben we deels dezelfde maatschappelijke uitdagingen als in de rest van de wereld. We hebben daarnaast voor veel van die uitdagingen de kennis in huis om een belangrijke bijdrage te leveren. Ik verwacht van bestuurders in de 3 provincies een visie. En voor de rest van ons: plannen maken en aan de slag!