Kartonfabrikant ruilt WKK in voor afvalvergasser

Bij Eska wordt een grote hoeveelheid karton gemaakt. "Een vierde van alle boeken met harde kaft ter wereld bevat componenten van ons", stelt Van Zijderveld over het internationale concern waar de vestiging te Hoogezand deel van uitmaakt. Met die componenten bedoeld hij het onbedrukte, platte karton dat zijn bedrijf maakt. "Maar denk ook aan spelletjes, Monopoly bijvoorbeeld." Eksa maakt het karton en bij andere bedrijven wordt dit bedrukt en afgewerkt. Het productieproces van Eska vraagt om veel energie; vooral in de vorm van warmte. "Het geschikte oud papier dat wij binnenkrijgen [na verwijdering van de plastics die ertussen zitten, red.] wordt tot pulp gemaakt via natte processen", legt Van Zijderveld uit. Volgens Van Zijderveld is het startpunt "99% water en 1% vezels".

Om daar weer mooi 'nieuw' karton van te maken, zet de producent "grote verwarmingscilinders" in. De toevoer van stoom is momenteel een drijvende kracht in het verwarmingsproces. Die stoom wordt opgewekt met die warmtekrachtkoppelingsinstallatie's (WKK's). Elk van die WKK's (samen 60 MWth en 12 MWe) gebruikt op jaarbasis 18 mln kuub aardgas om stoom van te maken. Eksa heeft vooral warmte nodig voor de droogprocessen, maar een WKK maakt nu eenmaal ook stroom. Eska gebruikt ongeveer de helft van de elektriciteit zelf, de andere helft wordt aan het net geleverd.

Het plastic dat nu na binnenkomst van het oud papier wordt verwijderd gaat op dit moment nog naar een Duitse verwerker, vertelt de Eska-CEO. Dat kan beter en schoner, denkt het bedrijf. Door de vergasser van 14 MW neer te zetten die van het plastic gas maakt, zodat dit via verbranding stoom oplevert, kan één van de drie WKK's uit. De efficiëntie van de gasinstallatie is groter, aldus Van Zijderveld, waardoor hij een WKK met een opgesteld vermogen dat wat hoger ligt (namelijk 20 MWth), kan vervangen. Dat levert dus een besparing op van 18 mln kuub gasgebruik per jaar. Overigens is het zeker niet alleen plastic dat in de vergassingsinstallatie moet gaan verdwijnen.

"Het gaat om een mix van 60% plastic en 40% biomassa", aldus Van Zijderveld. Die biomassa wordt gevormd door papiervezels die meekomen bij het weghalen van plastic uit het oud papier. Aan dat plastic blijven altijd aardig wat papierresten plakken. "Deze mix wordt straks verhit en daarbij ontstaat syngas", legt Van Zijderveld uit. "Met een syngasverbrander wordt in een ketel stoom gemaakt." De vergasser is besteld, meldt Van Zijderveld. Leverancier is het bedrijf Host uit Enschede, dat gespecialiseerd is in verschillende soorten installaties voor schone energieproductie.

Projectleider vergassing Erik de Kant van Host bevestigt dat de bestelling binnen is. Volgens hem is de installatie die Eska plaatst "bewezen techniek". "Het gaat om syngas dat wordt verbrand", dat gebeurt al bij verschillende andere Nederlandse installaties en wordt internationaal toegepast, zegt hij. Hoe zit het dan met het verhaal dat vergassing van biomassa nog heel moeilijk is? "Dat speelt vooral als het doel is om groen gas te produceren om dat bijvoorbeeld in te voeden op het net", zegt De Kant. "Om de calorische waarde omhoog te krijgen zijn complexe technieken nodig, die door tientallen bedrijven in ontwikkeling zijn." De Kant vertelt dat de installatie bij Eska een zogenoemde "wervelbedvergasser" zal zijn. Zand en lucht worden hierin 'in de rondte geperst'. Circulerende wervelbedvergassing, noemt Host dat.

Van Zijderveld zegt er vertrouwen in te hebben dat de installatie voor het eind van 2013 bij Eska staat, mogelijk al midden van het jaar. Buurtbewoners rond het industrieterrein waar de kartonfabriek van Eska staat hebben wel bezorgd gereageerd op het plan voor de bouw van de 20 meter hoge vergassingsinstallatie, maar volgens de CEO kan de onrust met goede uitleg worden weggenomen. Adviesbureau Tauw heeft onderzoek gedaan naar de gevolgen van het inruilen van een WKK voor een vergasser en omdat dit "beperkt" is, hoeft Eska geen Milieueffectrapportage (Mer) op te stellen voor het project. Hierdoor kan het bestemmingsplan van het terrein zonder veel rompslomp worden aangepast.