Inleiding Eisse Luitjens bij Aardappelzetmeeldagen 2011

"De NOM investeert in de economische ontwikkeling van Noord-Nederland door het aantrekken van bedrijven van buiten de regio zoals bijvoorbeeld Holland Malt en door risicodragend deelnemen in bedrijven, bijvoorbeeld in Storteboom tussen 2003 en 2010. Bij het eerder genoemde Holland Malt werd samengewerkt met Agrifirm. In Noord-Nederland is de agro- en foodsector, oftewel de huidige topsector AgroFood van Staatssecretaris Henk Bleker van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie relatief belangrijker voor de regionale economie dan elders, 14% versus 10%. Dit gegeven is voor de NOM reden om te blijven investeren in deze topsector. Daarnaast ligt in deze sector ook mijn persoonlijke en inhoudelijke aandacht. AgroFood in Noord-Nederland wordt in grote lijnen gekenmerkt door de grootschalige, schone en high tech productie van zuivel, zetmeelaardappelen. suikerbieten, granen en pootaardappelen. De voedingsmiddelenindustrie vindt haar oorsprong door het aansluiten op deze producten.

De Veenkoloniën zijn een belangrijke schakel in drie akkerbouwketens, namelijk de aardappelzetmeelketen, maar ook in die van de suiker en brouwgerst. Het landbouwbedrijfsleven en de industrie in Noord-Nederland hebben eind 2009 vastgesteld dat de kapstok voor de toekomst van lonende ketens in Noord-Nederland ligt in ontwikkelingen die zich richten op nog preciezer produceren. Uiteraard is de NOM bij deze processen betrokken. Tijdens deze aardappelzetmeeldagen zijn demonstraties te zien van de "Greenseeker", de "Yara sensor" en het project "Watersense". Anderzijds zijn er ontwikkeling die zich richten op het genereren van meer waarde uit het product zetmeelaardappel. Zetmeelproducten als Etenia en Eliane zijn hier goede voorbeelden van. Ook Paragon is een ontwikkeling uit dezelfde koker. Door tussenkomst van de NOM is door regionale en rijksoverheden al vroeg meegeïnvesteerd in deze ontwikkelingen. Daarnaast is het van belang dat we ons realiseren dat we in een waardevol, multifunctioneel landschap produceren. Er zijn meer belanghebbenden met wensen voor het gebruik van het landschap en haar duurzaamheid.

In 2010 heeft de Rabobank, met PA (Productschap Akkerbouw), het rapport 'Kiezen is de Kunst' uitgebracht. Conclusie is dat voor een dynamisch akkerbouwcomplex richting 2020 het belangrijk is om tot een nauwere samenwerking binnen en tussen ketens te komen voor de transitie naar een meer open markt. Ik wil het belang van die beide vormen van samenwerking graag benadrukken.

Op initiatief van Avebe heeft de NOM in 2005 de handschoen opgepakt om de vergaarde kennis op het gebied van koolhydraten te concentreren en zo meer waarde te realiseren voor de langere termijn. Het latere Carbohydrate Competence Centre is hiervan het resultaat. Hierin werken aardappelzetmeel, suiker en zuivel in niet concurrentiël onderzoek met elkaar samen, maar ook met afnemers van hun ingrediënten in o.a. de food en feed sector, waaronder Agrifirm. In deze smeltkroes van verschillende bedrijven en kennisinstellingen ontstaan allerlei nieuwe ideeen. Een duidelijk voorbeeld van het belang van samenwerking tussen ketens!

Samen met Avebe heeft de NOM tevens aan de wieg gestaan van een samenwerking van de agroindustrie, aardappelzetmeel, suiker en zuivel, met de papierindustrie om gezamenlijk nieuwe business te ontwikkelen voor de verwaarding van elkaars rest- en nevenstromen. Hier is het Dutch Biorefinery Cluster (DBC) uit naar voren gekomen. Van daaruit is weer contact gelegd met de chemische industrie als ketenpartner. Ook hier zien we dat samenwerking met op het oog minder voor de hand liggende partners zeer effectief kan zijn.

In dit hele kader past een initiatief als deze Aardappelzetmeeldagen met als doel u als teler te laten zien welke initiatieven er ontplooid worden voor een duurzame en lonende keten en anderzijds om met u als partner in deze keten van gedachten te wisselen waar uw extra bijdrage aan de lonende keten kan zijn in het kader van preciezer produceren. Een van onze eerste initiatieven op dit vlak is het project 'NEMADECIDE uit 2001, waarin een belangrijke rol voor o.a. Avebe en Agrifirm is weggelegd.

Als voorzitter van haar begeleidingscommissie, ben ik bijzonder trots op het feit dat Avebe en PPO deze dagen plaats laten vinden onder de vlag van KANON, het Kenniscentrum voor de Akkerbouw in Noord Oost Nederland. Dit is bij uitstek de reden dat de partners KANON begeleiden, namelijk dat zij het zwaartepunt blijft in deze regio voor de ontwikkeling en overdracht van kennis ten behoeve van lonende ketens. Laten wij als samenwerkende partners de uitdaging oppakken die Henk Bleker hier gisteren neerlegde: "Kom met gezamenlijke innovaties in het kader van de topsector AgroFood, die bijdragen aan een lonende toekomst voor de aardappelzetmeelketen".In dit gebied hebben wij onze 'Gouden Driehoek', de samenwerking van de O's. Laten we samen voortbouwen aan een lonende toekomst als samenwerkende partners in de aardappelzetmeelketen!"