Individuele koeien

“De Nederlandse veehouderijbedrijven worden steeds groter. Het huidige gemiddelde van 75 dieren per bedrijf zal stijgen naar 140 dieren in 2020. Binnen die schaalvergroting moeten we blijven letten op diergezondheid en dierenwelzijn. Daarom zijn we blij dat we als Friesland-Campina samen met de diervoederfirma Agrifirm, de fokkerijorganisatie en melkveehouders betrokken zijn bij het ontwikkelen van naar nieuwe technieken binnen het project Smart Dairy Farming".

"Je moet dan denken aan tools, instrumenten, methoden en sensoren die veehouders kunnen helpen zijn dieren te monitoren en te managen. Dat kan variëren van stappentellers tot apparaten op de melkmachine tot voermeetsystemen; kortom slimme dingen die inzicht geven wat er gebeurd met individuele koe"Smart Dairy Farming klinkt zwaar technologisch, maar we testen deze technieken bij zes melkveehouders. We meten dus de betekenis van de ontwikkelde sensortechnologie meteen in de praktijk. We willen voorop lopen door melkveehouders hierbij te betrekken.

Deze technieken leveren veel data op voor managementsystemen op het gebied van zuivel, voer en fokkerij. Die data moesten altijd in aparte systemen worden ingevoerd. Door data en systemen te uniformeren is de boer sneller geïnformeerd over het welzijn van zijn dieren en zijn de gegevens voor meerdere doeleinden te gebruiken. Als zuivelbedrijf merken we dat dierenwelzijn leeft bij de consument. De mensen willen weten wat wij op dit gebied doen. Wij vinden dat je op een transparante manier om moet gaan met dieren en willen dat ook graag aan de consumenten laten zien. Daar communiceren wij ook over.

De term Smart Dairy Farming kan de suggestie oproepen dat we alleen slimme tools aan het ontwikkelen zijn voor onderzoekers en voor bedrijven. Dat is beslist niet het geval. Ons uitgangpunt is dat we met behulp van nieuwe technologie in onze sector diergezondheid en dierenwelzijn willen waarborgen, ook bij schaalvergroting. Daarom moeten we bij dit project niet uit het oog verliezen dat we het belang van dit onderzoek kunnen aangeven aan burgers, dierenbescherming en geïnteresseerden. We moeten kunnen aantonen dat Smart Dairy Farming werkelijk positief bijdraagt aan het dierenwelzijn.”

Jan Willem Straatsma, manager duurzame Veehouderij bij FrieslandCampina, is als penvoerder van het initiatief Smart Dairy Farming nauw betrokken bij het project High tech diermanagement.

Diergericht meten en monitoren
Als het om dierenwelzijn gaat, hebben doelvoorschriften de voorkeur boven middelenvoorschriften. Doelvoorschriften bieden niet alleen betere kansen op het daadwerkelijk bereiken van beleidsdoelen, ze geven individuele ondernemers de kans om bij hun specifieke omstandigheden passende maatwerkoplossingen te bedenken. Dat werkt evenwel alleen wanneer ervoor is gezorgd dat het welzijn van dieren in de praktijk meetbaar is en vast te stellen aan de dieren zelf, bijvoorbeeld middels een welzijnsmonitor. Een welzijnsmonitor is ook goed te gebruiken om:

(1) in wet- en regelgeving het accent te verleggen van middelen- naar doelvoorschriften;
(2) veehouders managementinformatie te verstrekken en transparantie te bevorderen;
(3) ondersteuning te zijn van marktwerking en onderbouwing van claims in het tussensegment zoals het Beter Leven keurmerk;
(4) als basis te dienen voor maatschappelijke verantwoording (Staat van het Dier) en beloning (GLB) en als instrument voor de evaluatie van beleid (MIA/VAMIL, IDSH).

Nieuwe technologie
Schaalvergroting en arbeidsrationalisatie staan op gespannen voet met de maatschappelijke wens om dieren als individu te respecteren, als wezen met intrinsieke waarde. Nieuwe vormen van informatietechnologie kunnen veehouders bij de verzorging helpen mits automatisch vastgelegde signalen van het dier worden vertaald in relevante managementinformatie. Daarover gaat het project Hightech diermanagement.

Het uit de haalbaarheidsstudie voor de melkveehouderij voortgekomen initiatief Smart Dairy Farming (SDF) is overgedragen aan ketenpartners met FrieslandCampina als penvoerder. SDF start in maart 2011 met financiering van Koers-Noord en EL&I. Verder heeft SDF bijgedragen aan de visie van Wageningen UR Livestock Research rondom Dier Centraal en Zorgvuldige veehouderij.

Het SDF-concept is in 2010 gebruikt als basis voor interviews in de varkens- en pluimveesector met diverse ketenpartijen. De interviews geven aan dat daadwerkelijke stappen in de richting van meer individuele zorg voor dieren niet vanzelf zullen gaan. Men ziet vooralsnog vooral mogelijkheden daar waar het individuele dier een grotere waarde vertegenwoordigd, bijvoorbeeld in de vermeerderingssector. Ook kijken de varkens- en pluimveesector hier anders tegenaan dan de melkveehouderij. Desondanks zijn er wel mogelijkheden die nadere verkenning rechtvaardigen. Initiatieven als Smart Dairy Farming lijken ook in de pluimvee- en varkenshouderij mogelijk.

Dit project heeft als spin-off een belangrijke bijdrage geleverd aan de discussie rond My Pig, waar partijen in de varkenshouderij nadenken over innovatief gebruik van Radio Frequency Identification (RFI). Het eindrapport is enigszins vertraagd en zal in 2011 opgeleverd worden.

Een andere manier om de zorgtaak te verlichten is het verbeteren van de weerbaarheid van melkvee, het onderwerp van het project Verbeteren welzijn melkvee via fokkerij. Het Innovatienetwerk en de Stichting Courage willen dit spoor op verschillende manieren verkennen. Een daarvan is het zoeken naar indicatorparameters voor natuurlijke weerstand en natuurlijk gedrag, en de rol die genetica, stress en voeding daarbij spelen. Een ander is praktijkonderzoek naar betrouwbare afgeleide kenmerken, bijvoorbeeld koesignalen, die iets kunnen zeggen over weerstand en robuustheid. Dit sluit aan bij de behoefte om het welzijn van melkkoeien met geavanceerde sensoren zo in de gaten te houden, dat het weinig tijd kost en geen extra kosten veroorzaakt. Deze aanpak sluit naadloos aan bij SDF-project.

Voor meer informatie m.b.t. Smart Dairy Farming kunt u contact opnemen met Eisse Luitjens van de NOM op telefoonnummer (050) 521 44 66 of via email luitjens@nom.nl

Source: Wageningen UR, 27 juni 2011