Nederlandse dijkexperts steken niet alleen vinger in de dijk

Nog deze maand gesimuleerde dijkdoorbraak in Groningen verwacht

Eind september breekt bij wijze van proef in het Groningse Bellingwedde een dijk door. Een waterkering van zes meter hoog en honderd meter lang zal bezwijken onder een extreem hoge waterstand. De doorbraak wordt minutieus gevolgd via sensoren in de dijk en camera?s op en boven het gebied. Van gevaar voor de omgeving is geen sprake. De ?ramp? moet namelijk juist bijdragen aan de veiligheid van ons land. De Stichting IJkdijk experimenteert in Groningen grootschalig met technologie voor het inspecteren van de kwaliteit van onze waterkeringen. De proef is het grootste experiment in zijn soort.

Sensoren in auto?s en allerlei apparaten zijn al jaren gemeengoed. Zo waarschuwen ze ons voor versleten remmen of oververhitting. Sensoren die dijkdoorbraken helpen voorkomen zijn echter geen gemeengoed. In de IJkdijk in de polder bij Bellingwedde worden de nieuwste sensortechnieken en IT-middelen getest op dijken. Daarmee kijken en luisteren dijkexperts  in en naar de dijk totdat deze bezwijkt. ?Van vinger in de dijk naar vinger aan de pols?, aldus Harm Aantjes van de Stichting IJkdijk.

Op de testlocatie van de IJkdijk is hiervoor een waterkering aangelegd van 6 m hoog en een lengte van circa 100 meter. Door het nabootsen van een extreme situatie van hoogwater zal de waterkering tot bezwijken worden gebracht. De proef is noodzakelijk om een beter begrip te krijgen van de mechanismen die leiden tot het falen van een waterkering. Veelal kan aan de hand van het gedrag van de waterkering bij extreem hoogwater, maar ook bij langdurige droogte een daadwerkelijke doorbraak worden voorspeld. Met behulp van de geteste sensortechnologie en IT-middelen kunnen daarmee dijkinspectie methoden worden verbeterd en watermanagement systemen worden ontwikkeld voor dijkbewaking en calamiteitenbestrijding. Door de opmars van deze technieken en de implementatie van realtime monitoring kunnen in de toekomst dijkdoorbraken worden voorkomen. De IJkdijk geeft daarmee wereldwijd een krachtige impuls aan innovaties op het gebied van de ontwikkeling van de slimme dijk.

Met de kennis die met deze zogenaamde macrostabiliteitsproef wordt opgedaan wordt tevens een beter begrip verkregen over de werkelijke sterkte van de dijk. Deze kennis draagt bij aan het meerjarige project Sterkte Belasting Waterkeringen (SBW) van Rijkswaterstaat. Nederland heeft zo'n 3700 km aan primaire waterkeringen. Niet altijd is bekend of deze keringen voldoen aan de veiligheidsnormen en of deze hoog en sterk genoeg zijn om het water te blijven trotseren. Door aanvulling van deze kennis kunnen maatregelen voor een veilig Nederland ook daadwerkelijk worden genomen.

De Stichting IJkdijk heeft als doelstelling dijk- en sensortechnologie te ontwikkelen, te integreren en te valideren. Hiervoor worden grootschalige experimenten uitgevoerd. De Stichting IJkdijk is opgericht door de partners Deltares, IDL, NOM, STOWA en TNO. Aan het macrostabiliteitsexperiment doen de volgende participanten mee: Alert Solutions, Intech, IBM, Ten Cate, Inventec, GTC Kappelmeyer, DikeSurvey, Koenders, Landustrie, Volker Wessels, MiraMap, RPS BCC en IFCO. Het experiment wordt gesteund door Rijkswaterstaat, Economische Zaken, het Samenwerkingsverband Noord Nederland, Staatsbosbeheer  en Waterschap Hunze en Aa?s. De IJkdijk is gelegen in een kleine polder ten zuiden van Nieuweschans in Groningen.